Atlete Caster Semenya weigert hormoonremmers te slikken en wijkt uit naar een langere afstand

Caster Semenya aan de leiding tijdens haar laatste 800 meter, begin deze maand in Doha. Beeld BSR Agency

De veelbesproken Zuid-Afrikaanse atlete stapt na nieuwe regels over vrouwen met een te hoge testosteronspiegel over naar de 3000 meter. Tijdens de Diamond League in het Amerikaanse Stanford loopt ze tegen Sifan Hassan.

Eén ding wist Caster Semenya in ieder geval heel zeker. Nooit meer aan de hormonen. Ook al zet ze daarmee haar carrière op het spel. Nu de nieuwe regels van de internationale atletiekfederatie IAAF omtrent testosteronniveau’s in zijn gegaan, kan de Zuid-Afrikaanse atlete niet meer op haar beste afstanden in actie komen. 

Vanaf 8 mei moeten vrouwen op de 400, 800 en 1500 meter en 400 horden onder een door de IAAF vastgestelde testosterongrens komen om deel te nemen aan die nummers. De IAAF heeft onderzoek laten doen waaruit blijkt dat vrouwen met extreem hoge testosteronwaarden op die afstanden veel voordeel hebben ten opzichte van hun concurrenten.

Chromosomen

Semenya is is geboren met een XY-chromosoom, in plaats van het vrouwelijke XX-chromosoom, waardoor ze extra veel testosteron aanmaakt.

Maar ze voelt zich vrouw, is opgegroeid als vrouw en rent als vrouw. De tweevoudig olympisch op de 800 meter wil geen hormoonremmers nemen om haar hoge dosis omlaag te krijgen. En ook niet bij de mannen meedoen. Ze wil rennen zoals ze is geboren.

Daarom komt Semenya bij de Diamond League in het Amerikaanse Stanford op 30 juni in actie op een ander nummer: de 3000 meter. Op die niet-olympische afstand gelden geen beperkingen. Ook de Nederlandse Sifan Hassan staat daar aan de start, net als Almaz Ayana, de olympisch kampioene op de 10.000 meter, Hellen Obiri, de wereldkampioene op de 5000 meter en Genzebe Dibaba, de wereldrecordhoudster op de 1500 meter.

Semenya liep op haar laatste 800 meter nog naar de snelste seizoenstijd van dit jaar. Enkele dagen voordat de testosteronbeperking in ging zette ze in Doha 1.54,98 neer. Het zal misschien haar laatste 800 meter in wedstrijdverband ooit zijn.

Hoger beroep

Semenya had haar zaak tegen de IAAF aangekaart bij het internationaal sporttribunaal CAS. Ze vond de nieuwe regels discriminerend en seksistisch. Het CAS stelde Semenya eind vorige maand in het ongelijk. De regels waren weliswaar discriminerend, aldus CAS, maar nodig om tot een eerlijke competitie te komen bij de vrouwen.

Dat besluit zorgde voor grote verdeeldheid. Haar hoge testosteronwaarden, waardoor ze vanaf haar puberteit extra sterke botten en grote spieren heeft kunnen ontwikkelen, werden door velen als een fysiek voordeel gezien, net zoals grote voeten.

Terwijl Semenya zich ondertussen op andere atletieknummers toelegt, is de Zuid-Afrikaanse atletiekbond in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak van het CAS. De bond is het niet eens met de redenatie van het sporttribunaal.

Semenya is niet de enige atlete die de dupe is van de nieuwe regels. Twee Keniaanse sprintsters zijn niet afgevaardigd naar de WK estafette in Japan omdat hun bloedwaarden boven de toegestane testosteronwaarde kwamen. Maximilla Imali en Evangeline Makena bleven thuis. “Ik ben niet bereid om te stoppen met atletiek en ook niet om een onderdrukkende behandeling te ondergaan”, zei Imali boos. “Ik ben blij met hoe God mij heeft gemaakt.”

Semenya zei na haar laatste optreden op de 800 meter in Doha dat ze voorlopig niet van plan is om te stoppen met atletiek. Ze wil zich misschien laten omscholen voor de langere afstanden, waarop de nieuwe regels niet van toepassing zijn. De 3000 meter in juni kan een opstapje zijn naar een startbewijs op de 5000 meter op de WK atletiek in Doha dit najaar. Het is alleen de vraag wat Semenya, die uitblinkt op de 800 meter, op die afstand kan.

Lees ook:

Er zijn twee categorieën mens: zij die denken dat er vrouwen en mannen zijn - en zij die beter weten

De grens tussen man en vrouw is niet altijd duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden