Athene: Gepensioneerden al zwaar genoeg getroffen

Griekenland voelt niets voor verlaging uitkeringen en 'weerstaat internationale druk'

"Ons pensioenstelsel staat op instorten. Iedereen die zegt dat we nog wel even vooruit kunnen zo, gelooft in sprookjes." Adviseur Giorgos Romanias wond er afgelopen december tegenover Trouw geen doekjes om: het Griekse pensioensysteem is onhoudbaar. Destijds hielp Romanias nog ouderen die van het kastje naar de muur werden gestuurd om hun opgebouwde pensioen te claimen. Een tactiek van de pensioenfondsen om te verbloemen dat de kas leegraakte, vermoedde hij toen. Nu Romanias als secretaris-generaal voor sociale zekerheid binnen de Griekse regering belast is met het pensioenbeleid, zijn zijn uitspraken heel wat minder pittig.

"We voelen de druk maar die weerstaan we", zei hij een tijdje terug op de Griekse televisie over de eis van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds over verdere ingrepen in het pensioenstelsel. Deze instellingen vinden die ingrepen een absolute voorwaarde voor het geven van leningen, terwijl ze voor Athene volstrekt onbespreekbaar zijn. Het is een van de lastigste onderwerpen in de onderhandelingen.

Wie zich een beetje in de pensioenen verdiept, vraagt zich al snel af waarom Romanias - tot aan zijn aantreden zelf gepensioneerd - aan deze baan begonnen is. Niet alle details zijn openbaar, maar je hoeft geen deskundige te zijn om te begrijpen dat de cijfers abominabel zijn. Griekenland besteedt volgens de laatste gegevens van Eurostat 17,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan pensioenen. Nergens in de EU is dat zo hoog. In Nederland is het ruim 13 procent. Wat daarbij niet helpt is dat het bbp sinds het begin van de crisis met een kwart gekrompen is, terwijl het aantal gepensioneerden alleen maar stijgt. Net als de werkloosheid, dus steeds minder werkenden moeten die pensioenen opbrengen. Griekenland kent, anders dan Nederland, geen systeem waarin je voor je eigen pensioen spaart. Pensioenen worden betaald via premies van werkgevers en werknemers. Door de crisis stokken die afdrachten. Daar komt bij dat de fondsen voor miljarden het schip ingingen toen Griekenland in 2012 als onderdeel van een schuldsanering aankondigde zijn obligaties niet meer volledig af te lossen. Veel fondsen hadden belegd in die obligaties.

Tijd om in te grijpen, vinden de geldschieters. Ze willen in één keer een eind maken aan de mogelijkheid van vervroegd pensioen. Sinds 2012 is de pensioenleeftijd ook in Griekenland officieel 67 jaar, maar door allerlei uitzonderingen stoppen de meesten al eerder met werken.

Maar die maatregel is niet genoeg. De staat mag tekorten niet meer aanvullen. Vooral dat knelt. Verder korten op de pensioenen is onvermijdelijk. En de gepensioneerden hebben de laatste jaren al veertig procent ingeleverd. Iets minder dan de helft krijgt minder dan 665 euro per maand, de Griekse armoedegrens. Toch zijn complete families ervan afhankelijk door de werkloosheid. Meer dan een kwart van de Grieken heeft geen baan.

Ingrijpen zou daarom veel meer Grieken dan alleen gepensioneerden treffen. Premier Tsipras weigert daarom akkoord te gaan. Hij sloeg gisteren opnieuw een harde toon aan. "Je kunt alleen maar politieke motieven vermoeden achter het feit dat de instellingen verdere pensioenverlagingen eisen, ondanks vijf jaar plunderen. We wachten geduldig tot ze realistischer worden", schreef hij in een verklaring. Een woordvoerster van de Europese Commissie zei dat de geldschieters geen korting van de pensioenen eisen, maar slechts hervorming van een de duurste pensioenstelsels van Europa.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden