Astmapatiënten kuren in een ondergrondse zoutmijn

Een sanatorium in een zoutmijn: het klinkt als een ongezonde plek voor een kuuroord. Maar de Armeense patiënten zweren erbij. En binnenkort ook buitenlanders. Althans, dat hopen de exploitanten. De mijn, die nog vol in bedrijf is, bevindt zich op een industrieterrein in een buitenwijk van Jerevan, de hoofdstad van Armenië.

In een oude fabriekshal rijden karretjes met brokken zout af en aan. Met veel lawaai wordt het zout met een kraan uit de karretjes gehaald. Een ongebruikelijke plek voor een sanatorium. Alleen de wachtkamer, half gevuld met mannen, vrouwen en kinderen, verraadt dat dit niet zomaar een fabrieksterrein is.

,,Dit wordt de zesde keer dat ik de mijn in ga,'' vertelt Olga Manoekian (54), die wacht op de lift naar beneden. Nadat poliepen uit haar neus zijn verwijderd heeft Manukian last van astma gekregen. Elke behandeling brengt zij zes uur door in de zoutmijn.

,,Ik moet nog veertien keer, maar ik voel nu al verschil. Ik adem makkelijker, en ik slaap beter. Dankzij het zout.''

Dan komt Andranik Voskanian, de directeur van het sanatorium, de wachtkamer binnenlopen. Nadat hij met alle patiënten een praatje heeft gemaakt legt Voskanian uit wat voor helende krachten de zoutmijn zou hebben. De zuivere lucht en de minuscule mineraalkristallen die in die lucht zweven, zouden goed zijn voor de longen. Met name astmapatiënten zouden daar baat bij hebben. De behandeling zou niet alleen effect hebben op de patiënt, maar ook op nakomelingen van die patiënt. Dat verklaart het grote aantal zwangere vrouwen dat het sanatorium bezoekt.

Een karretje met zout rolt uit de ouderwetse mijnlift, en een aantal patiënten met bouwhelmen op gaat erin. De lift schiet de grond in, 285 meter om precies te zijn. Beneden doet niets meer denken aan de industriële toestanden boven de grond. Een lange gang leidt naar een gigantisch complex van zalen en kamertjes. Het onderscheidt zich niet veel van een gemiddeld sovjetsanatorium, ware het niet dat het bijna driehonderd meter onder de grond zit en dat de vloer, de muren en het plafond uit zout gehouwen zijn.

Dit zou het decor kunnen zijn voor een James Bond-film. In de gang speelt een jongen een potje biljart. Even verderop drinken mensen in de kantine 'zuurstofcocktails', waarvan de inhoud, op de zuurstof na, een raadsel blijft. Even verderop houden zusters hun consult, ieder in hun eigen zoutgrotje, keurig gezeten achter een bureau met telefoon. In de muur fonkelen de zoutkristallen.

Bedden staan ter beschikking voor patiënten die slecht ter been zijn. De meesten lopen echter in een flink tempo door het gangenstelsel. Bijvoorbeeld Arevik Petrosian die met astma-klachten kampt. ,,Ik kom hier elk jaar voor twintig dagen. Elke dag loop ik zes kilometer. Na die twintig dagen ben ik een ander mens,'' vertelt ze.

Ondanks de enthousiaste reacties komen steeds minder mensen naar het sanatorium. Kwamen tien jaar geleden nog dagelijks 40 patiënten naar de mijn, tegenwoordig zijn dat er negentien. De subsidies zijn verminderd, en dus is het sanatorium duurder geworden. Buitenlandse patiënten zijn dus van harte welkom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden