Asterix en Obelix zijn heuse wereldveroveraars.

Een nieuw Asterix-album betekent feest in Brussel. Chocolaterieën hebben Asterix en Obelix bonbons achter de ruit staan en ook andere winkeliers wijden hun etalages en masse aan de beroemde stripfiguurtjes. Brussel, de trotse bezitter van een fraai stripmuseum en niet voor niets vaak de 'wereldhoofdstad van het stripverhaal' genoemd, draagt strips en hun makers nu eenmaal op handen.

Nog voordat de drieëndertigste Asterix-strip, 'Het Geheime Wapen', mocht worden ingezien stond de stad onlangs geheel in het teken van de kleine Galliër die nu al sinds 1961 met zijn goede vriend Obelix de strijd in stand houdt tegen de Romeinse overheersers, zo'n 2000 jaar geleden.

De Grote Markt werd omgetoverd in een met houten palen omheind Gallisch dorpje naar de bekende tekeningen van Albert Uderzo, waar bezoekers klinkende sestertiën konden laten slaan. Brussels favoriete zoon, Manneken Pis, werd in een Obelix-broekje gehesen en in de Rue de la Buanderie vond de onthulling plaats van een muurschildering waarop Asterix, Obelix en hun dorpsgenoten een Romeins kamp bestormen.

De feestelijkheden zijn nog lang niet over: er staan nog Asterix-postzegels op stapel en tot half januari kunnen fans zich laven aan 'De Spiegelwereld van Asterix', een tentoonstelling gewijd aan de inmiddels 44-jarige stripheld.

Wie zich op de getekende aanwijzingen van Obelix' minuscule hondje Idefix door de kleurig geverfde ruimtes en spannende gangetjes van de tentoonstellingsruimte begeeft, krijgt een aardig beeld van de sterrenstatus die de helden van het Gallische kustplaatsje in de loop der jaren hebben verworven.

Neem alleen al de 104 talen waarin de tot nu toe 320 miljoen verkochte albums zijn verschenen. Op een volle wand zijn omslagen gerangschikt met titels als 'Asterix in Kotlicek' (Sloveens: 'Asterix en de Koperen Ketel'), 'A da Woasoga' (Weens: 'De Ziener') en 'Asterix ba d'r Naia' (Zuid-Tirools: 'Asterix als Legioensoldaat').

Ja, Asterix en Obelix zijn heuse wereldveroveraars, zo blijkt ook op de wereldkaart op de muur ertegenover. Gekleurde lijntjes die vanuit Frankrijk in alle windrichtingen uitwaaieren naar de landen die ze in hun avonturen bezochten, laten zien dat het tweetal eigenlijk maar moeilijk stil kan zitten in zijn dorpje, hoe gemoedelijk het er ook is.

Wacht even, wereldveroveraars? Is dat niet juist waar deze opstandige Galliërs onvermoeibaar tegen vechten? Jawel, maar eigenlijk willen de samenstellers van de tentoonstelling laten zien dat 'Asterix' fungeert als een soort spiegel voor onze wereld, met net zulke culturele botsingen, vrijheidsstrijden en vormen van (in)tolerantie als in de strips. En dat de morele pijlers onder de verhalenreeks universele waarden zijn, zoals vriendschap, vrijheid, utopie, verdraagzaamheid en dapperheid. In de wandteksten rond deze thema's haalt men er denkers als Cicero, Voltaire en Thomas More bij om het gewicht van de strips de onderstrepen.

Maar echt diepzinnig wordt het niet. Zo laat men over dapperheid weten dat, aangezien Plato en Socrates er al geen sluitende definitie voor konden formuleren, “wij het dus houden op de oplossing van Obelix: 'Aanvallen, bij Toutatis!'“ Die vrolijke vrijblijvendheid is ontwapenend, maar tegelijkertijd teleurstellend, want over de maatschappelijke en politieke gelaagdheid van de strips valt goed te filosoferen.

Kapitalisme, marktwerking en decadentie wisten schrijver Goscinny en tekenaar Uderzo (op de aanwezige foto's uit de jaren zestig steevast in keurig pak gestoken) in afleveringen als 'Obelix & co.', 'Het geschenk van Caesar' en 'De Romeinse Lusthof' met een feilloos gevoel voor menselijke verhoudingen te verbeelden. Niet voor niets lieten ze dikwijls bestaande, publieke figuren in 'gastrollen' in hun verhalen opduiken.

'De Spiegelwereld van Asterix' is op z'n best vooral een feestje voor de echte fans die nooit genoeg zullen krijgen van hun helden, in welke verschijning dan ook. Of het nu gaat om Asterix aanstekers, -flesopeners en -onderzetters (ooit een extraatje bij doosjes La vache qui rit-smeerkaas), Obelix-tandenstokers of -skippyballen. Of de mooie, handbeschilderde metalen figuurtjes, ooit in beperkte oplage vervaardigd en onbetaalbaar.

En de strip zelf? Na veel geheimzinnigheid en een persconferentie waarbij Uderzo niets meer onthulde dan de titel en omslag, ligt 'Het Geheime Wapen' nu dan in de winkels. Kenners weten dat de strips sinds de plotselinge dood in 1977 van schrijver Goscinny nooit meer zo fantastisch leuk zijn geworden als de eerste 24 afleveringen.

En toch valt het iedere keer opnieuw tegen. Onze helden gaan ditmaal niet op reis, maar worden in hun dorpje opgeschrikt door de komst van een (je durft het bijna niet te zeggen) ruimteschip! Daar uit verschijnt een paars wezen, een 'wydelistaner' (een anagram van Walt Disney), samen met de klonen van een Arnold Schwarzenegger-achtige Superman, die louter hot dogs eten. Het klínkt alleen al flauw.

De enige troost is dat Uderzo (inmiddels 78) nog altijd een begaafd tekenaar is. Of hij nog meer albums zal maken staat vooralsnog open, liet hij tijdens de persconferentie weten. ,,Dat zal Toutatis beslissen. Wat wel zeker is, is dat het ophoudt met mijn dood. Ik wil niet pretentieus zijn, ik heb gewoon te vaak gezien dat de kwaliteit van stripverhalen na overname door een andere tekenaar dramatisch inzakt. Die teleurstelling wil ik de fans besparen.“ Dat is mooi. Maar de fans doen er nu al beter aan een dagje naar Brussel te gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden