Assemblee gaat uit dak voor Mandela

HARARE - Gisteren klokslag halfdrie kreeg de Wereldraad van Kerken dan toch het hoogtepunt waar tien dagen vergeefs op was gewacht. Onverwacht kwam daar Nelson Mandela, en de assemblee ging, bevrijd, uit haar dak. Het grote enthousiasme stond in schril contrast met de ijzige stilte waarmee rivaal Robert Mugabe bijna een week eerder in diezelfde Great Hall was begroet.

door Ton Crijnen

Ook nu gaf de Zimbabwaanse president acte de présence, maar het moet zelfs voor deze in bijna volledig isolement levende man duidelijk geweest zijn dat de golven van applaus, de toejuichingen, het gedrang niet hem, maar zijn Zuid-Afrikaanse collega golden. Het feit dat hij een corsage droeg met de tekst 'dertig jaar bestrijding racisme' kon hem niet redden. Hier stond een halve dictator naast een hele democraat en de assemblee koos met de handen.

Het was alsof de Heer zelf de Sinaï was afgedaald en zich mengde onder de Israëlieten. Gedelegeerden drongen elkaar opzij om een glimp op te vangen van de 'gezalfde'. Mannen juichten, vrouwen yellden, en het koor danste. Volkomen zichzelf liep de grijze held tussen de rijen door. Een woud van uitgestoken handen schuddend en af en toe breed lachend naar bekenden. Een afgang voor zijn gastheer die ooit als de grote held van zuidelijk Afrika werd gezien. Mugabe maakte er het beste van, maar de enigen die echt aandacht voor hem hadden, waren de vele veiligheidsmensen.

Wat een contrast met vorige week dinsdag. Toen moest Mugabe spitsroeden lopen tussen rijen gedelegeerden, tot hij aan de bestuurstafel door de voorzitter minzaam werd begroet. Nu kwamen president Aram de Eerste en secretaris-generaal Raiser prompt naar de ingang om er hun Zuid-Afrikaanse gast te begroeten. En, o ja, natuurlijk ook zijn 'secondant' Mugabe. Ongetwijfeld een diepe vernedering voor deze trotse man die zich gedraagt als een stamhoofd en in zijn beste jaren door dezelfde Wereldraad financieel werd ondersteund.

Nu is dat alles al lang voorbij. En al schokt zijn homofobe gedrag zeker niet iedere gedelegeerde, zelfs onder de Afrikanen lijkt King Robert passé. Al zegt de president dat hij zich jonger voelt dan ooit, alleen zijn meest getrouwe lakeien geloven dat Mugabe deze tweede ambtstermijn, tot 2002, zal volmaken. De rest sluit weddenschappen af op zijn spoedige gedwongen vertrek.

Niet bekend

Het was Mandela ten voeten uit: rustig, zelfverzekerd, geestig en vooral genuanceerd. Een leider die niet te beroerd bleek om de missionarissen en zendelingen te bedanken voor wat ze aan educatie naar zwart Afrika hadden gebracht: 'zonder hen stond ik hier niet'. Maar hij bracht vooral een boodschap van hoop in een continent dat door velen in het Westen allang is afgeschreven. En de assemblee luisterde gretig. Hier was de inspirator die men zo node had gemist. En de messias was nog relaxed ook, deed zelfs mee aan een dansje op het podium. Pas toen de karavaan met loeiende sirenes was vertrokken, waagde een Zimbabwaan zich aan de eerste kritiek: “Nelson had het op Robbeneiland duizendmaal beter dan de gemiddelde Zimbabwaan op het platteland.” Maar niemand luisterde; op elk feestje tref je wel een spelbederver aan.

Toch was Mandela niet de echte profeet op deze assemblee. Dat was een kleine, zwarte rk bisschop uit Zuid-Soedan. Ruim een week geleden stond Paride Taban in het voetbalstadion van Harare en smeekte de Wereldraad om hulp voor zijn vervolgde volk. Waarom, zo vroeg hij zich af, wordt Saddam Hoessein met represailles bedreigd, net als de Servische leider Milosevic, vallen er bommen op Khartoem als de VS denken dat hun belangen zijn geschaad, maar mogen de christenen in Soedan straffeloos worden uitgemoord? “Doorbreek de samenzwering van het zwijgen”, was de kern van zijn betoog. Tabans stem was hees, zijn Engels matig, maar de woorden kwamen recht uit het hart. Hij kreeg een daverend applaus.

Tot ergernis van de moslim-fundamentalisten in Khartoem. Die sloegen hard terug. Drie dagen na Tabans pleidooi doken bommenwerpers neer op zijn bisschopsstad Narus, in Zuid-Soedan. Ze wierpen veertien bommen af op het centrale plein. Zes doden en veertien gewonden waren het gevolg. Een school en een kathedraal werden getroffen. De bisschop was afwezig, maar men had het duidelijk op hem gemunt. Een brief van de Raad aan de Soedanese minister van buitenlandse zaken wacht nog steeds op antwoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden