Column

Asscher trekt een streep, dat kan wel eens redding PvdA zijn

Selcuk Öztürk (L) en Tunahan Kuzu tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Wat een grote woorden las ik in deze krant over het vertrek van de PvdA-Kamerleden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk. Hun uitzetting uit de fractie, schreef mijn gewaardeerde medecolumnist Hans Goslinga, had te maken met het feit dat Nederland zich niet heeft aangepast aan de 'culturele veranderingen' die in de westerse wereld plaatsvinden.

Hij noemde de breuk in de PvdA "het zoveelste bewijs dat de oude volkspartijen zich met de veranderingen geen raad weten. In de kern komt de machteloosheid voort uit het onvermogen een brug te slaan tussen de oude en vertrouwde wereld en de nieuwe realiteiten."

Voormalig Trouw-redacteur Marcel ten Hooven zag het al even somber in. De PvdA, betoogde hij maandag op de opiniepagina, heeft niets begrepen van 'de wezenlijke betekenis van tolerantie'. "Verdraagzaamheid houdt in dat je in beginsel ook denkbeelden tolereert die je eigenlijk onverdraaglijk acht." Door van Kuzu en Öztürk te verlangen dat ze het integratiebeleid van minister Asscher volledig ondersteunden, lapte de fractie dit tolerantieprincipe 'aan haar laars'.

Ware tolerantie
Nu klopt het dat er in de westerse wereld ingrijpende culturele veranderingen plaatsvinden. En dat tolerantie betekent dat je ook jou onwelgevallige opvattingen tolereert - geen weldenkend burger zal het bestrijden. Als het gaat om de samenleving als geheel dan hebben de beide scribenten dan ook een sterk punt.

Maar als het gaat om een politieke partij? Niemand verwacht dat de SGP godloochenaars een plaatsje gunt op haar kieslijst. Of dat de Partij voor de Dieren belijdende carnivoren in haar midden duldt. Of dat de ChristenUnie bordeelhouders in haar fractie accepteert. Gewoon, omdat de wereld verandert en deze partijen maar moeten snappen wat ware tolerantie inhoudt.

Waarom zou de PvdA dan wel lieden moeten gedogen die het met háár beginselen niet zo nauw nemen? Want dat was, hoe je het wendt of keert, met de twee Turks-Nederlandse fractieleden het geval. Zij verzetten zich tegen Asschers integratiebeleid omdat hun loyaliteit elders ligt. (En niet, zoals Goslinga en Ten Hooven beweren, omdat de minister vraagt om 'volledige aanpassing' aan de Nederlandse cultuur. Dat doet hij namelijk allerminst.) Fractieleider Diederik Samsom had groot gelijk toen hij verklaarde: "Als men zich daar niet achter kan scharen, scheiden onze wegen."

Advies
Valt de PvdA dan niks te verwijten? Welzeker. Voormalig partijcoryfee Felix Rottenberg schreef zaterdag in Het Parool hoe er destijds, bij de samenstelling van de kieslijsten, al 'twijfel' was over Kuzu en Öztürk. Een kenner van de gemeenschap "adviseerde negatief en voorspelde dat deze Turkse kandidaten in een fractie vroeg of laat problemen zouden veroorzaken". Met dat advies werd, zoals we nu weten, niets gedaan. Terecht concludeert Rottenberg dat 'opportunisme aan beide kanten' de doorslag gaf.

Bovendien speelt er op de achtergrond een nog pijnlijker probleem. De PvdA is wat mij betreft al jaren veel te ambigu over de plaats van religie in deze samenleving. Terwijl de ene sociaal-democraat niet wist hoe diep hij moest buigen voor islamitisch geïnspireerd conservatisme, trok de andere een ferme streep.

Dat Asscher tot die laatste categorie behoort zal op korte termijn ongetwijfeld stemmen kosten. Maar het zou weleens de redding van de partij kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden