Ongewenst gedrag

Asscher: Praat over pesten op werk

Minister Asscher (midden) kijkt in het Amphia Ziekenhuis in Breda naar een theaterstuk over pesten op het werk. Beeld Jerry Lampen, ANP
Minister Asscher (midden) kijkt in het Amphia Ziekenhuis in Breda naar een theaterstuk over pesten op het werk.Beeld Jerry Lampen, ANP

Een nieuwe campagne moet getreiter op de werkvloer bestrijden. Want werknemers worden er letterlijk ziek van. De campagne richt zich op onopvallend gepest.

Vorig jaar was er 'Herken pesten' en vandaag begint 'Moet toch kunnen'. Met deze campagnes probeert de minister van sociale zaken, Lodewijk Asscher, treiterijen, discriminatie en intimidatie op het werk bespreekbaar te maken. Lukt dat ook? Vandaag maakt Asscher nieuwe cijfers bekend over de omvang en de kosten van ongewenst gedrag op het werk.

Die cijfers zijn al jaren hetzelfde. Ongeveer een half miljoen mensen is regelmatig slachtoffer van pesterijen op de werkvloer. Tussen de 80.000 en 100.000 werknemers zijn dagelijks de dupe. Dat leidt tot ziekmeldingen. Onderzoeksbureau TNO weet dat hierdoor jaarlijks 4 miljoen extra verzuimdagen worden opgenomen, wat ongeveer 900 miljoen euro kost.

De Arbowet verplicht werkgevers alles te doen om pesten, discriminatie en intimidatie aan te pakken. Doen ze onvoldoende, dan overtreden ze de wet. De Inspectie SZW moet dit controleren. Daartoe is vorig jaar een inspectieteam arbeidsmarktdiscriminatie opgetuigd. In de praktijk blijkt echter dat de inspectiedienst vooral controleert of ondernemers op papier aandacht hebben voor ongewenst gedrag op de werkvloer.

Grinniken
Het is ook moeilijk om tijdens een bedrijfscontrole te ontdekken of er gepest wordt. Het gebeurt vaak redelijk onopvallend. Iemand maakt een grapje, waar iedereen om moet grinniken behalve degene die het betreft. Iemand komt tijdens een overleg met een voorstel, en alle anderen beginnen te lachen terwijl het serieus was bedoeld. Soms is het ook overduidelijk: als iemand wordt uitgescholden bijvoorbeeld. Maar dat zal niet gebeuren tijdens een inspectiebezoek.

De campagne 'Moet toch kunnen' die vandaag van start gaat, vraagt via posters en radiospotjes aandacht voor het grijze gebied; handelingen en opmerkingen die vallen tussen een grap en ongewenst gedrag. Denk aan een jolige bijnaam die kwetsend wordt ervaren. Of aan een spontane massage van een collega terwijl de ander denkt: blijf van me af.

Asscher hoopt dat werknemers minder snel thuis komen te zitten als het onderwerp makkelijker bespreekbaar is en leidinggevenden ongewenst gedrag eerder herkennen. Met eenzelfde soort campagne probeerde hij in 2014 werkstress aan te pakken. Sinds 2014 steekt hij jaarlijks een miljoen euro in pogingen om de bedrijfscultuur te veranderen.

Tekst loopt door onder foto.

Minister Lodewijk Asscher gaf al eerder deze maand het startsein voor en campagne tegen arbeidsmarktdiscriminatie. Beeld anp
Minister Lodewijk Asscher gaf al eerder deze maand het startsein voor en campagne tegen arbeidsmarktdiscriminatie.Beeld anp

Ingrijpen
Belangrijker dan papieren beleid tegen pesten is een werkgever die ingrijpt; die de gepeste werknemer serieus neemt en samen met hem of haar naar oplossingen zoekt. In de praktijk kiezen veel leidinggevenden voor de makkelijkste weg; de werknemer die gepest wordt overplaatsen naar een andere afdeling of naar een cursus 'opkomen voor jezelf' sturen. De baas laat de pestkop veelal ongemoeid.

Daarom is de minister in gesprek met de werkgevers, liet hij onlangs de Tweede Kamer weten. Met hen en met de vakbonden, samen verenigd in de Stichting van de Arbeid, wil de minister dit najaar een plan van aanpak presenteren. De campagne 'Moet toch kunnen' lanceert de minister vandaag bewust op een congres voor ongeveer 300 leidinggevenden en medewerkers personeelszaken. Asscher doet de aftrap, daarna ligt de bal bij hen.

Beroepsziekte nummer één

In 2013 maakte minister Asscher bekend dat hij vier jaar lang aandacht wil besteden aan het voorkomen van uitval op het werk door psychische klachten. Ruim twee miljoen mensen ervaren een hoge werkdruk en bijna één miljoen werknemers heeft last van ongewenst gedrag door collega’s of derden zoals klanten, passagiers of leerlingen. Dat maakt dat drie miljoen mensen weinig plezier beleven aan hun werk en er psyschische klachten ontstaan die kunnen leiden tot uitval.

Volgens het ministerie van sociale zaken zorgen spanningen op de werkvloer voor 7,5 miljoen extra verzuimdagen, wat 1,8 miljard euro aan loondoorbetaling tijdens ziekte kost. Geen enkele kwaal kost meer en toch wordt er op veel bedrijven niet over gepraat.

In mei 2014 lanceerde Asscher daarom de campagne ‘Check je werkstress’. In mei 2015 volgde ‘Herken pesten’ en vandaag start ‘Moet toch kunnen?’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden