Asscher: 'Integratie is ook loslaten'

"Ook onderdeel van integratie: zorgen dat kinderen niet vatbaar worden voor het gif van de slang, zoals Asscher het noemt."Beeld anp

Turkse, Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders, jullie toekomst is in Nederland. Zorg dus dat je de taal spreekt, dat je de Nederlandse waarden verinnerlijkt en je niet opsluit in je eigen zuil. Dan doet de regering er alles aan om discriminatie tegen te gaan en zo'n klimaat te scheppen dat je niet hoeft te verbergen wie je bent en wat je gelooft.

Karen Zandbergen

Twee jaar integratiebeleid van minister Lodewijk Asscher laat zich in bovenstaande zinnen samenvatten. Zijn aanhoudende druk op allochtonen om zich veel meer met Nederland dan met het land van herkomst bezig te houden, ontplofte twee weken geleden. De minister van PvdA-huize besloot Turkse clubs kritisch te gaan volgen om te voorkomen dat de leden zich te veel zouden laten leiden door politieke ideeën uit Ankara. Twee Kamerleden van Turkse komaf verlieten daarop de PvdA. Een analyse van Asschers koers aan de hand van vier uitspraken.

"Integratie betekent aanpassen en loslaten. Dat is nodig om onderdeel te worden van deze samenleving."
Integratiebrief, februari 2013

In deze zin, die de minister in alle debatten over integratie uitdraagt, zit de grootste frictie. Asscher is niet van de oude PvdA-lijn dat migranten zich met steun van de overheid vooral moeten verdiepen in hun land van oorsprong. Iedereen mag trots zijn op zijn achtergrond en nieuwsgierig naar het land van zijn ouders. Maar wel met enige terughoudendheid.

Niet voor niets trekt Asscher andere conclusies uit een onderzoek naar vier Turkse organisaties dan de onderzoekers zelf. Waar de een er geruststellend uit concludeert dat de organisaties zo goed zijn ingebed in de Nederlandse samenleving, concentreert Asscher zich op het gevaar van clubs die de identiteit buiten Nederland benadrukken. Hij vreest de invloed die de Turkse overheid nog altijd heeft op Nederlandse Turken.

Al ben je een succesvolle ondernemer met een bloeiend sociaal leven, als je alleen Turks spreekt, Turkse vrienden hebt en je kinderen naar de koranschool stuurt, dan ben je volgens Asschers redenering niet geslaagd. Aanpassen en loslaten is het devies. Hij wil geen parallelle samenlevingen.

"Wat kunnen we van kinderen verwachten als hun ouders met hun rug naar de Nederlandse samenleving staan?"
Toespraak bij jaarrapport Integratie, maart 2014

Geen parallelle samenleving, omdat dat uiteindelijk de kansen van kinderen beperkt, meent Asscher. Volgens hem is het de plicht van ouders hun kinderen duidelijk te maken dat ze in een land wonen met extreem veel vrijheid en kansen. Die rechten gelden voor iedereen.

Asscher hamert er vaak op dat mensen als individu moeten worden bekeken, niet als deel van de groep waar ze uit komen. Daar hoort voor hem ook bij dat ouders hen niet moeten belasten met hun herkomst. Hij kan het niet aanzien dat goed opgeleide vrouwen niet gaan werken omdat er bij hen is ingestampt dat zij hun rol als moeder en echtgenote fulltime moeten vervullen.

Vrij vertaald: immigranten zijn volledig vrij om zich te kleden zoals ze willen en te geloven wat ze willen, maar niet om zelf te bepalen welke waarden ze uitdragen. Vooral niet naar hun kinderen toe, als die daarmee andere waardenpatronen krijgen opgedrongen die nadelig zijn op de arbeidsmarkt, want dat beperkt hun kansen.

"We zijn met elkaar verantwoordelijk om te voorkomen dat er een vruchtbare voedings-bodem ontstaat waar het zaad van de haat kan ontkiemen en opkomen."
Toespraak herdenking Kristallnacht, 9 november 2014

Ook onderdeel van integratie: zorgen dat kinderen niet vatbaar worden voor het gif van de slang, zoals Asscher het noemt. Hij ziet de predikers die jongeren voor een radicale vorm van de islam willen winnen als een grote vijand. De bewindsman probeert de spanningen die de strijd in het Midden-Oosten met zich meebrengt zoveel mogelijk buiten de deur te houden.

Dat kan volgens hem alleen door het versterken van tegenkrachten. De kunst is om alle moslims die in Nederland wat van hun leven maken en de rechtsstaat aanvaarden, aan de goede kant te houden, zei Asscher in september in een debat over jihadgangers. Zij moeten ervoor zorgen dat jongeren niet radicaliseren. Zorgen dat kinderen weerbaar worden.

"We zijn veel te gesegregeerd"
Op tv bij 'Pauw', 21 november 2014

Daar hoort nog iets bij. Veel conflicten ontstaan volgens Asscher doordat mensen elkaar niet kennen. Groepen zijn bevooroordeeld omdat ze alleen in hun eigen wereldje leven. Maar zodra je iemand met een heel andere achtergrond spreekt, ontdek je de overeenkomsten, is Asschers overtuiging.

Ook daarom voert de PvdA'er zo'n actieve integratiepolitiek. Daarom wil hij dat iedere nieuwkomer een participatieverklaring tekent waarin staat dat hij actief deel gaat nemen aan de samenleving.

"Ik heb het altijd heel raar gevonden dat je PvdA stemt omdát je Marokkaan, Surinamer of Turk bent."
Op tv bij 'Buitenhof', 16 november 2014

Voor politici geldt ook dat ze zich niet moeten opsluiten in een zuil. Iedereen heeft een achterban, en daar moet hij goed naar luisteren. Het gaat volgens Asscher mis als een Turkse Nederlander meent dat hij exclusief voor de Turkse Nederlanders in de Kamer zit, in plaats van voor de waarden van de partij waar hij bij hoort. En het gaat helemaal mis als Nederlandse Kamerleden zich iets gelegen laten liggen aan de mening van de Turkse overheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden