Nutteloze kennis

Asscher, een opmerkelijke achternaam, vooral qua uitspraak

Beeld ANP

Wie over de A28 naar het noorden rijdt, bij het knooppunt Hoogeveen de afslag naar Groningen negeert, maar rechtdoor rijdt richting Emmen en de Duitse grens, komt al snel bij een afslag die met drie plaatsnamen wordt aangegeven: Hoogeveen-Oost, Noordscheschut en Hollandscheveld.

Op basis van de huidige spellingsregels is op al die drie namen wel wat aan te merken. Maar de spellingsregels gelden nu eenmaal niet voor plaatsnamen. Dat is ook geen enkel probleem. Elke automobilist leest die aanduidingen als Hogeveen-Oost, Noordseschut, en Hollandseveld. En een ieder weet dat de 'sch' hier als 's' moet worden uitgesproken.

Hetzelfde doet zich voor bij familienamen. Toen Napoleon het aannemen van een familienaam verplicht stelde kozen velen voor een naam die overeenkwam met hun beroep. Wie in de visserij werkte noemde zich voortaan 'Visser', in de toenmalig gehanteerde spelling werd dat 'Visscher'. Ambtenaren van de burgerlijke stand 'moderniseerden' later die schrijfwijze regelmatig zodat 'Visscher' voortaan als 'Visser' werd geschreven. Heden ten dage komen beide schrijfwijzen voor. Voor de manier waarop die naam moet worden uitgesproken maakt dat geen enkel verschil, net als bij de hiervoor genoemde plaatsnamen.

Die combinatie van schrijfwijzen doet zich ook voor bij de familienaam Asscher. De onder juristen heel bekende handboeken over het Burgerlijk Recht zijn geschreven door mr C. Asser. De huidige fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid in de Tweede Kamer schrijft zijn naam als Asscher. Maar hier doet zich het merkwaardige voor dat die naam niet wordt uitgesproken als 'Asser', maar als 'Asjer'. Een uitzondering die zich bij mijn weten nergens anders voordoet. Niemand noemt zich 'Visjer' of woont in Hollandsjeveld.

Lees ook: Niet Lobith is het juiste meetpunt, maar Spijk

Spijker uw nutteloze kennis verder bij via ons dossier 'Nutteloze Kennis'. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden