Opinie

Assad is het probleem, niet de oplossing voor vrede in Syrië

Brand in Aleppo Beeld reuters

IBA ABDO & KOERT DEBEUF   President Assad kan zich verschuilen achter de fundamentalistische Isis, maar dat maakt hem nog niet tot de redder van Syrië, stellen Iba Abdo en Koert Debeuf.

Vandaag begint de Genève II-conferentie met als doel de verwoestende oorlog in Syrië te beëindigen. Tot voor kort lag de focus voornamelijk op het vormen van een regering die de transitieperiode succesvol zou kunnen leiden. Onlangs is echter de focus verlegd naar de aan Al-Kaida gelieerde terreurorganisatie Islamic State for Iraq and Sham (Isis) en haar schadelijke invloed, waarbij ineens met een andere blik naar Assad wordt gekeken; hij zou de enige zijn die tegen Al-Kaida kan optreden en mede daarmee de stabiliteit kunnen terugbrengen in het land. Dat is dan ook de overtuiging van Ghassan Dahhan, in een stuk dat op 11 januari in het katern Letter & Geest verscheen. Wat is hiervan waar?

Hoewel Assad wellicht de beste optie lijkt voor deze situatie, is zijn huidig gedrag hiermee toch ernstig in conflict. Ondanks het feit dat gewapende rebellen tijdens de eerste maanden van de opstand nergens te bekennen waren, bleef Assad volhouden dat de protesten georganiseerd werden door niets minder dan terroristen en extremisten.

Chemische aanval
Het kwam hem dan ook goed uit toen in januari 2012 de eerste djihadistische groep, Jabhat al Nusra, op het toneel verscheen. Assad kon ze nu gebruiken als de reden voor het bombarderen van Baba Amr (Homs) in februari 2012. Ook kon hij deze vermeende terroristen de schuld geven van het bloedbad in Hoela (Homs) in mei van hetzelfde jaar. Het Assad-regime moet nog blijer zijn geweest toen Isis als partij in het conflict verscheen. Nu kon hij hen beschuldigen van zijn chemische aanval op Ghouta in augustus 2013.

Maar zelfs als we aannemen dat Isis en Al-Kaida deze misdaden tegen de menselijkheid hebben gepleegd, moeten we ons afvragen hoe het komt dat Assad niet harder tegen hen optreedt. In plaats van het gooien van bommen op woonwijken in Aleppo, zou hij Raqqa, het bolwerk van Isis moeten aanvallen. Maar dat doet hij niet. In plaats van zijn soldaten in te zetten om twintigduizend Palestijnse vluchtelingen in Yarmouk uit te hongeren door middel van een blokkade, had hij deze troepen kunnen gebruiken om djihadisten te bestrijden in de provincie Deir Ezzor. Gek genoeg deed hij dat ook niet.

Het is niet Assad, maar een coalitie van rebellengroepen en het Vrije Syrische Leger die hebben besloten om te vechten tegen Isis en om dorpen en steden van hun schrikbewind te bevrijden. Het is niet Assad, maar de Syrische burgers en Syrische rebellengroepen die hun krachten hebben gebundeld om tegen de heerschappij van de buitenlandse strijders van Isis te strijden. Het is dan ook geen toeval dat Isis veel meer zelfmoordaanslagen pleegt tegen de Syrische rebellen dan tegen het regime dat eigenlijk de officiële vijand van Isis is.

Vogelverschrikker
Ook is het niet vreemd dat Assad af en toe een gedoogbeleid lijkt te voeren ten aanzien van de aanwezigheid en expansie van Al-Kaida in Syrië. Terwijl Assad zijn militaire campagnes verkoopt als noodzakelijk kwaad in de oorlog tegen terrorisme, profiteert Assad in werkelijkheid van de aanwezigheid van Al-Kaida door hen te gebruiken als 'vogelverschrikker' richting het Westen en de Syrische bevolking: mannen met baarden, islamitische kledij en een wapen in de hand zullen Syrië besturen als hij vertrekt.

Als de internationale gemeenschap daadwerkelijk een eind wil maken aan de aanwezigheid van Al-Kaida en het conflict in Syrië, moet de kern van het probleem worden aangepakt. De internationale gemeenschap zal zich ten eerste moeten realiseren dat Al-Kaida aanwezig is dankzij, niet ondanks, de terreur van Assad. Met het in stand houden van het Assad-regime wordt Al-Kaida een reden gegeven om zijn aanwezigheid in Syrië te legitimeren. Het vertrek van Assad en zijn kliek zal daarentegen het begin van het einde betekenen voor de djihadisten in Syrië.

De val van het dictatoriale Assad-regime betekent echter niet dat alle ellende voorbij zal zijn en dat het land in een hemel wordt omgetoverd. Democratisering gaat niet over één nacht ijs. Het is een geleidelijk proces met terugval en vooruitgang. Dat geldt ook voor Syriè.

Schoolvoorbeeld
Niemand verwacht dat Syrië na de val van het Assad-regime het schoolvoorbeeld van stabiliteit zal zijn. De transitieperiode zal moeizaam verlopen, mede door de vernieling die is toegebracht aan de infrastructuur en, nog belangrijker, aan de sociale cohesie. Maar ook door de erfenis van deze 40-jarige dictatuur die generaties naar haar corrupte voorbeeld heeft opgevoed. Maar dat is geen reden om terug te krabbelen onder de vleugels van een bloedig dictator. Met Assad aan het roer zal Syri¿ geen vrede kennen. In tegendeel.

Iba Abdo: Syrisch-Nederlands politicoloog
Koert Debeuf: vertegenwoordiger van de Europese Liberalen en Democraten. Bezocht Syrië meerdere malen tijdens de oorlog.

 
Het is niet Assad, maar een coalitie van rebellengroepen en het Vrije Syrische Leger die hebben besloten om te vechten tegen Isis
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden