Aspergekweker zit niet te wachten op oudere werkloze

Er staan zes werklozen voor elke vacature

Leunen bijstandsgerechtigden achterover? Labbekakken ze maar wat, zoals Hans de Boer, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW gisteren in de Volkskrant zei? Driekwart van de circa 440.000 mensen met een bijstandsuitkering moet aan het werk, vindt De Boer. Maar is dat werk er? En willen tuinders hoogopgeleide werklozen op hun velden, waar de werkgeversvoorman voor pleit?

Het is niet de eerste oproep aan uitkeringsgerechtigden om de handen uit de mouwen te steken. Iedereen kan bonsaiboompjes knippen, werd begin jaren negentig gezegd door arbeidsdeskundigen. Ook moesten de mensen maar loempia's gaan vouwen, lampekappen maken en aardewerk beschilderen.

Het ging toen niet over bijstandsgerechtigden; het waren de vele arbeidsongeschikten met een WAO-uitkering. Zij moesten aan het werk, vond het kabinet-Lubbers. Versobering van de werkloosheidswet en bijstandswet volgde. Het aantal bijstandsuitkeringen daalde ook. Van bijna 400.000 eind jaren negentig tot minder dan 300.000 in 2008.

Daarna ging het mis. De economische crisis brak uit. In 2013 werd het recordaantal van 140.000 nieuwe bijstandsuitkeringen toegekend. En dat terwijl in 2012 de bijstandswet nog was aangescherpt. Er geldt sindsdien een verplichte zoekperiode naar werk van vier weken voor jongeren tot 27 jaar, en een scholingsplicht.

Veel ouderen hebben moeite om weer uit de bijstand te komen. Ligt dat aan hen? Volgens het Centraal Planbureau (CPB) voor een deel wel. Als ze nog in de WW zitten, eisen ze een te hoog salaris. Als je de WW-uitkering verlaagt na verloop van tijd, zullen ze sneller aan het werk gaan, beweert het CPB in een recent rapport.

Maar of ze welkom zijn als champignonplukker, aspergesteker of bollenpeller is de vraag. Tuinders hebben over het algemeen weinig trek in bijstandsgerechtigden, arbeidsgehandicapten of ouderen. Ze willen sterke, jonge, goedkope mensen die hard werken en het fysiek ook acht uur op een dag aankunnen.

Voor werkloze ouderen is het dus lastig een baan te vinden, maar zeker ook voor allochtonen in de bijstand, en zij zijn met velen. Bijna de helft van de bijstandsgerechtigden is van allochtone komaf. Sollicitanten met een Marokkaanse of Hindoestaanse achtergrond worden minder vaak uitgenodigd op gesprek bij een werkgever, ook al hebben ze exact dezelfde opleiding of werkervaring als Jan of Sanne, bleek vorige week nog uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

En waarom lukt het al die bijstandsgerechtigden niet om een baan te vinden? Voornamelijk omdat er niet genoeg werk is. Waar de oplossing van het knippen van bonsaiboompjes begin jaren negentig de plank missloeg, aangezien er maar twee kwekers in Nederland waren die maximaal vijftig mensen werk konden bieden, staan er nu voor elke vacature zes werklozen, weet het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Als er een baan voor hem of haar is, mag de bijstandsgerechtigde deze niet weigeren. Ook niet als hij daarvoor drie uur per dag moet reizen. Mocht de baan verder van huis zijn, dan is de bijstandsgerechtigde verplicht om te verhuizen. Veel van de 'labbekakkers' zijn zelfs al aan de bak. Zij moeten een tegenprestatie leveren voor hun uitkering. Dus ze vegen straten, repareren fietsen of plakken enveloppen. Deze tewerkstelling kan soms jaren duren, en verdringt daarmee anderen van de arbeidsmarkt, constateerde de inspectie van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid vorige week. Op de bank hangen is er voor bijstandsgerechtigden anno 2015 niet meer bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden