ASML: Diefstal Chinezen stelde niets voor

Leden van de Raad van Commissarissen voor aanvang van de aandeelhoudersvergadering van ASML. Beeld ANP

Alle ophef over de diefstal van gegevens van chipmachinefabrikant ASML door ex-werknemers van Chinese afkomst in Californië is zwaar overdreven. De diefstal was klein bier, een bagatel. Daarom heeft ASML de kwestie niet met de buitenwacht gedeeld. Maar ‘begrijpelijk’ is al die ophef wel.

Deze boodschap gaf bestuursvoorzitter Peter Wennink vandaag tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van ASML mee aan de aandeelhouders van het bedrijf. Er zijn, volgens Wennink, in 2015 geen belangrijke gegevens gestolen; het ging dus niet om ‘cruciale bouwstenen binnen het productieproces van ASML’, zoals Het Financieele Dagblad op basis van anonieme bronnen schreef.

Het ging, zei Wennink, ‘om software om productieprocessen bij klanten te verbeteren’; om gegevens die ‘heel ver van de kerntechnologie van ASML af liggen.’ Het bedrijfsonderdeel waar de diefstal plaatsvond, was goed voor 0,5 procent van ASML’s jaaromzet (10,9 miljard); de betrokken producten leveren een fractie van die 0,5 procent op, betoogde Wennink.

De ex-werknemers van ASML die de diefstal pleegden, werkten voor XTAL, een bedrijf dat werd opgericht met geld van Chinese en Zuid-Koreaanse financiers. Ze waren, zei Wennink, uit op eigen gewin. ASML ontdekte de diefstal, sleepte de verduisteraars voor de rechter die ASML in 2018 gelijk gaf. Van de jury moet XTAL 223 miljoen dollar aan ASML betalen.

Failliet

Dat bedrag was zo hoog omdat de jury daarin de kosten (152 miljoen) verdisconteerde voor onderzoek en ontwikkeling die XTAL zich door de diefstal had uitgespaard. De overige 71 miljoen was ter dekking van mogelijke toekomstige schades voor ASML. Na de uitspraak, die nog door de rechter moet worden bekrachtigd, ging XTAL failliet. De kans dat ASML iets van die 223 miljoen krijgt, is klein. Mede daarom heeft het bestuur de zaak niet met zijn commissarissen besproken en niet in zijn jaarverslagen gemeld. De kwestie was, in jargon: ‘niet materieel’.

Zijn er ASML-geheimen in China terechtgekomen? XTAL had een Chinees moederbedrijf, ontdekte Het Financieele Dagblad, dat banden heeft met de Chinese staat en dat actief is op gebieden waarop ASML zich ook beweegt. ASML bouwt grote chipmachines en is op dat terrein bijna een monopolist. Geen grote chipfabrikant kan zonder de machines uit Veldhoven. China was in 2018 goed voor 17 procent van ASML’s omzet.

Wennink kon niet uitsluiten dat er kennis in China terecht is gekomen, maar achtte dat onwaarschijnlijk. Alle spullen van XTAL zijn opgeslagen door de Amerikaanse justitie en vallen, na uitspraak van de rechter, toe aan ASML. Tijdens de rechtszaak zijn geen bewijzen gevonden voor betrokkenheid van de Chinese overheid.

Handelsoorlog

Ongelukkig met alle ophef (én de gelegde verbinding tussen de diefstal en de Chinese staat), was Wennink. Maar ‘begrijpelijk’ vond hij die ophef toch ook wel. Er wordt een handelsoorlog tussen China en de VS. Er zijn discussies over de Chinese telecomgigant Huawei die ‘achterdeurtjes’ in zijn apparatuur zou verwerken waardoor China in het westen zou kunnen spioneren en die daarom mogelijk van westerse markten wordt geweerd. Westerse veiligheidsdiensten, waaronder de AIVD, waarschuwen voor spionage door Chinese bedrijven. ‘In die context’, zei Wennink, is het niet raar dat er ophef was over de diefstal. De aandeelhouders van ASML konden met die uitleg leven.

Lees ook: 

Zaten er nou wel of geen Chinezen achter de bedrijfsspionage bij ASML?

Chipmachinefabrikant ASML is slachtoffer geworden van diefstal van bedrijfsgegevens en dat leidde tot een hoop opschudding. Zaten er Chinezen achter?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden