Asielzoekers / Surfen naar een toekomst buiten Nederland

DEN BOSCH - In het Computerhuis van Laborel, centrum voor baan en beroep, ergens in een buitenwijk van Den Bosch, is het een drukte van belang. Het is de vaste avond van Wereldhuis. De computers in de felverlichte ruimte wordt bemand door een tiental cursisten, allemaal vreemdelingen zonder uitzicht op een verblijfsvergunning in Nederland, maar mét nieuw perspectief.

Stichting Wereldhuis in Den Bosch -een samenwerkingsverband waarin katholieke en protestantse kerken in de Brabantse hoofdstad elkaar hebben gevonden in de zorg voor vluchtelingen- heeft zich het lot van deze mensen aangetrokken.

Wereldhuis kent zijn pappenheimers. Vreemdelingen uit de regio zijn kind aan huis in de fraaie Wederkomstkerk aan de Rijnstraat in Den Bosch. Daar houdt de stichting al ruim twee jaar iedere dinsdag- en vrijdagmiddag spreekuur in het kader van het zogenoemde huiskamerproject.

Uit de vele gesprekken van vrijwilligers met meestal kansarme en vaak depressieve asielzoekers werd het idee geboren concreet iets te gaan doen aan hun ernstig geschonden zelfvertrouwen en uitzichtloze situatie. Het project 'Surfen naar de toekomst' moet -bijna- uitgeprocedeerde asielzoekers nieuwe kansen bieden via een korte, doelgerichte opleiding. Daarmee kunnen ze elders op de wereld een bestaan opbouwen.

Michael beweegt zich opvallend goedgemutst door het Computerhuis. Hij is het prototype van een Amerikaanse rapper, maar de pas achttienjarige Iraanse vluchteling heeft andere plannen. Hij wil zich bekwamen op de computer en zijn lassersdiploma halen. Zijn verblijf in Nederland beschouwt Michael als verloren tijd. ,,Ik heb hier vieren-

half jaar van mijn leven weggegooid'', blikt hij terug. ,,Ik had er geen idee van hoe lang asielprocedures kunnen duren. Eerst moet je jarenlang wachten en vervolgens word je alsnog weggestuurd.''

Het project van het Wereldhuis, dat sinds twee maanden loopt, heeft Michael hoop op een betere toekomst gegeven. Wat hem betreft ligt die in de Verenigde Staten, waar hij als arbeidsmigrant aan de slag wil. Of dat gaat lukken is nog de vraag, maar de vrijwilligers van Wereldhuis doen er alles aan om dromen als die van Michael waar te maken. Daartoe heeft de stichting wereldwijd contacten opgebouwd met vertegenwoordigers van kerkelijke en charitatieve instellingen.

,,Zo hebben we in Canada contact met een patriarch van de Grieks-orthodoxe kerk'', zegt voorzitter Jan Ras niet zonder trots. ,,Die man weet precies welke mogelijkheden daar liggen voor immigranten. De bedoeling is dat deze contactpersonen hen ook monitoren als ze eenmaal op de plek van bestemming zijn aangekomen, in het land van herkomst of elders.''

Secretaris Saskia Duives haast zich het optimisme van haar voorzitter wat te temperen. ,,Wacht even, je vergeet de formele vereisten waaraan nieuwkomers daar moeten voldoen: een geldig paspoort bijvoorbeeld, een geboorte-akte of een verklaring van goed gedrag. Die laatste krijgen ze in Nederland niet, omdat ze niet staan ingeschreven in een gemeentelijke basisadministratie.''

Het zijn vooral deze bureaucratische obstakels waar Ras zich enorm over kan opwinden. ,,Als de overheid betere faciliteiten zou scheppen, schat ik dat minimaal twintig procent van de afgewezen asielzoekers daadwerkelijk terugkeert naar het land van herkomst of kan doormigreren.''

De realiteit op dit moment is dat vrijwillige terugkeer op een zeer laag pitje staat. Vandaar dat Justitie met meer dan gewone belangstelling het project van het Wereldhuis volgt en zich niet bij voorbaat verzet tegen dit initiatief. De Immigratie- en naturalisatiedienst is zelfs bereid het evaluatie-onderzoek naar 'Surfen naar de toekomst' te financieren. Ras beseft dat zijn organisatie ondanks alle goede bedoelingen niet in staat is het hele terugkeerprobleem op te lossen. ,,Wij kunnen hoogstens veertig à vijftig mensen per jaar helpen.''

Het gevaar versleten te worden voor verlengstuk van de overheid ziet Ras niet. ,,Wij bieden asielzoekers perspectief, Justitie zet ze op straat. Zonder enige voorziening dumpt men vreemdelingen in de illegaliteit. Dat is inhumaan. Bij alles wat wij doen gaat het om mensen, ongeacht hun status. Het wordt tijd dat ook Justitie de terugkeer fatsoenlijk gaat regelen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden