Asieldrama kan clichés niet mijden

Theater

Fit to fly Nationale Toneel ***

De presentatiecoach had gezegd dat hij misschien even net kon doen alsof híj de vluchteling was. Maar de psychiater, die een toespraak houdt over de behandelingen van posttraumatische stressstoornissen, ziet daarvan het nut niet direct in. "Naspelen is het je verliezen in de ander en dat bevalt me niet." Daarna kruipt hij toch in de huid van bootvluchteling Gharib om daar bijkans in te verdrinken.

Met dat naspelen lijkt schrijver en regisseur Casper Vandeputte een slimme ingang te hebben gevonden om in zijn voorstelling 'Fit to fly' eens via een ander perspectief naar de vluchtelingenproblematiek te kijken. Het is een actueel maar glibberig onderwerp waarbij moralisme en clichés levensgroot op de loer liggen. Door als hoofdpersoon de psychiater (Vincent Linthorst) te kiezen omzeilt Vandeputte een aantal van die gevaren en voegt hij daar een potentieel interessante laag aan toe: de blik van de steeds verder met de trauma's van zijn cliënt meegaande Westerse arts.

Want hoewel de arts zijn cliënt in eerste instantie schuchter een paar nagespeelde zinnetjes tekst gunt, geeft hij Gharib na verloop van tijd steeds langer het woord. Gharib vertelt waarom hij vluchtte met zijn geliefde, hoe hij zich met honderden in een bootje perste en hoe dat bootje met zijn geliefde uiteindelijk voor de kust van Lampedusa naar de zeebodem verdween.

Een aangrijpend verhaal, zij het toch niet vrij van clichés. En hoewel Vincent Linthorst de luisteraar in zijn eentje anderhalf uur bij de les weet te houden, toont hij in deze voorstelling een beperkt kleurenpalet en blijven de onderliggende gevoelslagen van de twee mannen weinig uitgewerkt. Het rare accent waarmee Gharib praat - want buitenlander, weet u wel - wordt groter naarmate de gebeurtenissen dramatischer worden en gaat daardoor irritant tussen het personage en de toeschouwer staan. Zo weerhoudt het spel de tekst soms toch om boven de gemeenplaatsen uit te stijgen.

De zoektocht naar een nieuw perspectief op een doodgeslagen debat is interessant en belangrijk. Het is daarom jammer dat het Vandeputte niet helemaal lukt de thematiek van dat naspelen goed uit te werken. Wat betekent het uiteindelijk voor de psychiater dat hij Gharib heeft nagespeeld? En wat zegt die individuele ontwikkeling eigenlijk over onze Westerse blik op vluchtelingen? De voorstelling stuitert zo als een keitje over het oppervlak van een aantal boeiende perspectieven en mogelijkheden.

Op tournee tot en met 4 juni. www.nationaletoneel.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden