Asielbeleid blijft achilleshiel van het kabinet

Een gastgezin uit Beekbergen nam vluchtelingen Hatim en Mohammed uit Syrië een avond mee naar huis om voor ze te koken.Beeld anp

Als er één thema is waar het kabinet mee blijft worstelen, dan is het wel het asielbeleid. Lagen VVD en PvdA eerder stevig met elkaar in de clinch over het strafbaar stellen van illegaal verblijf en bieden van bed, bad en brood aan vreemdelingen, nu heeft het Europese migratievraagstuk alle trekken van een nieuw hoofdpijndossier.

Beide partijen geven inmiddels een andere draai aan het asielakkoord dat zij dinsdag presenteerden. Strekking van dat compromis is dat Nederland nu duizenden extra asielzoekers opvangt en daarna met Europa gaat investeren in regionale opvangcentra in crisisgebieden om vluchtelingen zo van een boottocht naar Europa te weerhouden.

De PvdA vindt het vanzelfsprekend dat Nederland 7.214 extra asielzoekers opneemt, zoals de Europese Commissie deze week van Nederland heeft gevraagd. "Nederland gaat niet dwarsliggen, natuurlijk niet", zei partijleider Diederik Samsom gisteren tijdens een Kamerdebat over de plannen. "Ze zijn welkom en dit kabinet gaat dat namens ons inbrengen."

Maar de VVD ziet dat anders. Geeft Europa geen groen licht voor de langetermijnplannen, dan verwacht de partij dat het kabinet niet akkoord gaat met de overnemen van asielzoekers uit andere lidstaten. "Het zal niet instemmen", zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. "Dat lijkt mij buitengewoon helder. Als Europa het echte probleem niet wil oplossen, waarom zouden wij dan met schijnoplossingen akkoord gaan?"

Opvang in de regio
Op meer punten legden VVD en PvdA hun compromis anders uit, mede door de oppositie die de coalitie subtiel uit elkaar speelde. Zei Zijlstra dat er meer opvang in de regio moet komen - "in een land als Jordanië zijn minimaal 120.000 plekken beschikbaar" - Samsom riep dat juist een halt toe: "Laten we niet nog meer mensen in de regio opvangen. Het is daar op dit moment al veel te vol."

Ook het zogenoemde eindpunt, zoals het kabinet het in de plannen noemt, zien de partijen anders. Herhaalde Zijlstra dat het doel moet zijn om vluchtelingen in de regio op te vangen met slechts een kleine kans op Europees asiel, Samsom hamerde juist op de mogelijkheid vluchtelingen - meer dan nu - vanuit opvangkampen in Jordanië en Libanon te verplaatsen. "Laten we die mensen nou hervestigen in Europa."

Verdeling
De hete aardappel ligt nu op het bord van staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD, veiligheid en justitie). Hij overlegt maandag met zijn Europese collega's over het voorstel van de Europese Commissie 160.000 asielzoekers over de lidstaten te verdelen. Daar moet hij de Nederlandse toekomstplannen verkocht zien te krijgen, in de wetenschap dat EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini er al kritiek op heeft geuit.

Desondanks rekent premier Mark Rutte op weinig verzet. Hij verwacht dat er in Europa eerder steun komt voor de langetermijnplannen zoals Nederland die voor zich ziet dan voor de grootschalige herverdeling van asielzoekers. Die vergaande toekomstplannen zouden kritische Oost-Europese landen juist wel eens van die herverdeling kunnen overtuigen, voorspelde Rutte gisteren. Zij hebben volgens hem behoefte aan een stelselmatiger oplossing.

Krijgt Nederland ondanks Rutte's optimisme in Brussel het deksel op de neus, dan is de coalitie terug bij af en zal ze weer om de tafel moeten over het Europese verzoek 7.214 asielzoekers op te nemen. Want ook Rutte ziet het coalitiecompromis als een tweetrapsraket. "Het plan is één en ondeelbaar."

Steun voor bombardementen
De steun in de Kamer om IS ook in Syrië te bombarderen neemt toe. De ChristenUnie schaarde zich deze week in het ja-kamp. Daarmee is een krappe meerderheid van 76 zetels voor uitbreiding van de Nederlandse missie.

Coalitiepartner PvdA als ook D66 zijn nog steeds tegen. Zij vrezen dat verlies bij IS winst voor president Assad oplevert. Het kabinet heeft dan ook nog geen besluit genomen. Eerst moet er een politieke strategie voor Syrië zijn met daarin een alternatief voor Assad. Premier Mark Rutte zei gisteren ook dat Nederland afwacht of Europese landen in Syrië gaan bombarderen. Het Franse parlement debatteert daar volgende week over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden