Asiel geeft Assange geen rust

Spanning over besluit Ecuador stijgt Kleine kans dat Londen vrijgeleide geeft

GHASSAN DAHHAN

Alle ogen zijn gericht op de Ecuadoriaanse president Rafael Correa. Zal hij de Wikileaks-oprichter Julian Assange asiel aanbieden, of zwicht de president onder de Britse druk om Assange uit de Ecuadoraanse ambassade te zetten?

Maandagavond leek de beslissing te zijn gevallen: Assange zou asiel krijgen in Ecuador, zo schreef de Britse krant The Guardian op haar website. De vreugde was echter van korte duur: Correa ontkende het bericht al snel. "Het gerucht over Assange's asiel is onwaar. Er is nog steeds geen besluit over de zaak", verklaarde hij op zijn twitteraccount.

Nadat de Britse Hoge Raad in mei bepaalde dat Assange mocht worden overgedragen aan de Zweedse autoriteiten, die hem willen ondervragen over een verkrachtingszaak, vluchtte de Wikileaks-oprichter naar de Ecuadoraanse ambassade in Londen om uitlevering te voorkomen. Hij zal daar voorlopig blijven. Maar mocht Ecuador besluiten de Australische computerhacker toe te willen laten, kan hij dan gewoon vanuit Londen naar Ecuador vertrekken?

Niet zonder meer, meent professor internationaal recht André de Hoogh van de Rijksuniversiteit Groningen. "Zolang hij zich op het ambassadeterrein bevindt, kunnen de Britten hem niet pakken. Maar als hij het terrein verlaat, kan hij worden opgepakt, ook als hem asiel is verleend."

"Alle staten zijn soeverein, dat betekent dat geen land gebonden is aan de besluiten van andere landen." De mogelijke asielstatus van Assange in Ecuador hoeft niet te worden erkend door Groot-Brittannië. "Dat kan soms tot bizarre situaties leiden, zoals in het geval van Klaas de Jonge."

Deze Nederlandse mensenrechtenactivist zat vanaf 1985 twee jaar in de Nederlandse ambassade in Pretoria. De Jonge, die in de jaren tachtig wapens smokkelde voor de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsbeweging ANC, vluchtte daar naartoe nadat hij wist te ontsnappen uit handen van de Zuid-Afrikaanse politie. Nederland gaf hem onderdak, maar omdat Zuid-Afrika een vrijgeleide weigerde, kon De Jonge de ambassade niet uit.

Kan Assange dan misschien in een auto van de ambassade worden vervoerd naar het vliegveld? "Ook hier is het antwoord nee", zegt De Hoogh. "Wat de ambassade wel zou kunnen doen, is hem in een koffer stoppen om hem vervolgens op een staatsvliegtuig te zetten. Tassen van diplomaten mogen niet op hun inhoud worden gecontroleerd." Dat wordt ook wel de onschendbaarheid van de diplomatic bag genoemd.

De Hoogh acht het onwaarschijnlijk dat Assange op deze wijze het land zal verlaten. "Hoewel handhaving onmogelijk is, zijn diplomaten gebonden aan het recht van het gastland." De relatie met Groot-Brittannië staat op het spel. Dat de Britten een oogje dicht zullen knijpen als Assange de ambassade verlaat, zit er volgens hem ook niet in. "Dat komt slecht over op mede EU-lid Zweden. Ik voorzie eerder een patstelling. Die kan in beginsel lang duren."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden