Artsen zonder Grenzen sjoemelde met aantal slachtoffers Rwanda-Zaïre

AMSTERDAM - Artsen zonder Grenzen is vorig jaar te ver doorgeschoten in haar berichtgeving over de ramp in Rwanda en Oost-Zaie. Door uit te gaan van het slechtste scenario werd de ellende onnodig aangedikt.

“Wij hebben ons schuldig gemaakt aan onzorgvuldig gesmijt met cijfers”, zegt Marcel Vos, hoofd marketing en communicatie van de hulporganisatie. In het blad Sponsoring en fondsenwerving van eind deze week verwijst hij naar het getal van meer dan een miljoen slachtoffers. “Maar dat kwam voort uit het gevoel: hier is de ramp zo groot dat je het als hulporganisatie niet in je eentje kunt doen. Je hebt massale militaire logistiek nodig. Internationale interventie. En dan komt een getal van 10 000 mensen minder indrukwekkend over dan een miljoen of meer zelfs.”

In een reactie laat Vos weten zich te distantiëren van zijn eerdere uitlatingen. Volgens hem is het “nooit toelaatbaar” dat noodhulporganisaties overdrijven ter wille van de fondsenwerving.

Vos: “Bij de crisis in Rwanda en Oost-Zaïre hebben we op basis van onze ervaring een schatting gemaakt van de omvang die de ramp zou kunnen krijgen. We wisten dat er een miljoen mensen in het rampgebied zaten, die konden allemaal slachtoffer worden van epidemieën. Als noodhulporganisatie moet je geëquipeerd zijn voor een ramp van de grootste omvang, dat is gebeurd. Vergelijk het met de varkenspest waarbij honderdduizenden varkens worden afgemaakt, terwijl er maar op vierentwintig bedrijven slachtoffers zijn.”

Fondsenwervers gebruiken getallen als in de reclamewereld, daar wordt ook overdreven om een product te verkopen, aldus Vos. “Ik vraag me af of het hier gaat om een ethisch vraagstuk of om handigheid. Overdrijven is gebruikelijk geworden.”

Naar aanleiding van alle publiciteit rond de crisis in Rwanda kwam bij Artsen zonder Grenzen 950 000 gulden binnen aan giften van particulieren. Dat bedrag is volgens Vos volledig besteed aan noodhulp aan Rwandezen. Het totale budget dat Artsen zonder Grenzen voor de slachtoffers van de Grote-Meren-crisis heeft uitgetrokken, bedraagt bijna zeseneenhalf miljoen gulden.

Ook Fons van Rooij, hoofd fondsenwerving van het Astmafonds, vindt dat een fondsenwerver best mag overdrijven. “Mensen zijn langzamerhand zo gepantserd tegen alle nood in de wereld, dat je er wel een ramp van móét maken om gironummers op de televisie te krijgen.”

- Zie ook Charitas, pagina 10: Mag een fonds de nood overdrijven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden