Artsen zonder Grenzen moet toch helft van losgeld Erkel betalen

Na vier jaar is de ruzie tussen Buitenlandse Zaken en Artsen zonder Grenzen over het losgeld voor Arjan Erkel beslecht: AzG moet meebetalen.

De hulporganisatie Artsen zonder Grenzen (AzG) moet toch de helft van het losgeld voor Arjen Erkel betalen. Dat heeft het Zwitserse Federale Tribunaal (Bundesgericht) gisteren bepaald.

Daarmee komt een einde aan een vier jaar slepende ruzie tussen AzG en Den Haag over het losgeld. Nederland heeft altijd vol gehouden de 1 miljoen euro te hebben voorgeschoten. AzG-medewerker Erkel werd in 2002 in de Russische deelrepubliek Dagestan, vlakbij Tsjetsjenië, ontvoerd en kwam pas na twintig maanden vrij.

Het Bundesgericht in Lausanne is de laatste instantie die zich over de kwestie heeft gebogen. Aanvankelijk moesten beide partijen ieder ruwweg de helft betalen, vervolgens veroordeelde het kantonale gerecht in Genève Nederland dit voorjaar tot het betalen van alle kosten. Nederland ging beide keren in beroep.

AzG noemt het ’Salomonsoordeel’ in een reactie ’erg teleurstellend’. „Het staat nu zwart op wit dat hulpverleners losgeld moeten betalen voor ontvoerde medewerkers, ook al heeft hun overheid onderhandeld”, aldus woordvoerder Huub Verhagen vanuit Genève. „Voor de toekomst zullen we serieus moeten bepalen hoeveel risico we nog willen lopen.”

Zowel de hulpverlenersorganisatie als de Nederlandse overheid wilden in de kwestie niet te boek staan als ’losgeldbetalers’. „Een land dat betaalt, brengt ontvoerders op een idee”, aldus een woordvoerder van Buitenlandse Zaken vorig jaar.

Het is een publiek geheim dat bij ontvoeringen, ook die in en rond Tsjetsjenië, bijna altijd losgeld wordt betaald. Meestal doen de betrokken partijen er daarna het zwijgen toe.

Dat de kwestie ’in het openbaar’ is uitgevochten wijten ingewijden aan een verstoorde verhouding tussen Buitenlandse Zaken en AzG. Tijdens de ontvoering werkten de diplomaten en de hulpverleners samen, en gaf AzG alvast een som geld (230.000 euro) in bewaring op de Nederlandse ambassade. Toen Erkel na ingewikkelde onderhandelingen in april 2004 plots vrij kon komen, schoot Den Haag te hulp en betaalde 1 miljoen.

Den Haag hield vol dat het een voorschot was, AzG ontkende. AzG wees erop dat Den Haag de verantwoordelijkheid voor de bevrijding van Erkel opeiste, maar de rekening niet betaalde. Het geruzie stond een schikking in de weg. Den Haag eigende zich daarop de 230.000 euro van de hulpverleners toe en stapte naar de rechter om ook de rest terug te eisen.

Arjen Erkel wilde gisteren geen reactie geven. „Ik blijf hier ver buiten.” Het ministerie van buitenlandse zaken laat weten ’niet ontevreden’ te zijn met de uitspraak van de rechter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden