Artsen vrezen gevolgen tuchtrecht

Sinds een jaar moeten de medische tuchtcolleges hun zittingen in het openbaar houden. Van echte openbaarheid in het medisch tuchtrecht is echter nog weinig sprake.

In het artsenblad Medisch Contact en zelfs in het meer wetenschappelijke Nederlands tijdschrift voor geneeskunde hebben de laatste maanden veel artsen vragen gesteld over het functioneren van de medische tuchtcolleges.

Zo waarschuwde de Utrechtse hoogleraar huisartsgeneeskunde R. A. de Melker tegen Amerikaanse toestanden: dokters moeten meer dan vroeger rekening houden met patiënten die naar de rechter lopen voor een sanctie tegen de geneesheer of voor financiële genoegdoening.

Huisarts Jan Prakken uit Stramproy stelde in Medisch Contact een aantal vragen aan het bestuur van de Landelijke huisartsenvereniging LHV. “Ik vraag me af of de leden van de tuchtcolleges wel voldoende op de hoogte zijn van de dagelijkse praktijk van de huisarts”, licht hij desgevraagd toe.

Prakken is secretaris van een huisartsengroep in Midden-Limburg, die verbijsterd is over een aantal recente tuchtrechtuitspraken. Zij vrezen een enorme stijging van de kosten van de gezondheidszorg, als de aanwijzingen die zijn af te leiden uit de uitspraken van de tuchtcolleges ook echt worden opgevolgd. “Als ze al opgevolgd kunnen en mogen worden.”

Veel aandacht trok het oordeel van het Groningse tuchtcollege over een huisarts die een hartinfarct over het hoofd zag bij een veertigjarige vrouw. “Moeten we nu elke vrouw van boven de veertig jaar met pijnklachten doorsturen?”, vraagt huisarts Takken zich af. Zijn collega Jo van Ermingen uit Neeritter voegt er aan toe: “De meeste afwijkingen beginnen heel klein en mild. Dan zie je pas na een aantal uren of dagen wat er aan de hand is. Van de honderd mensen die met pijn op de borst bij mij komen heeft er misschien één iets met het hart. De anderen hebben een koutje gevat of ze hyperventileren.”

Takken heeft stage gelopen bij de ambulance-dienst in Amsterdam. “Als we met de ambulance bij zo'n oudere meneer kwamen met pijn op de borst, dan vroeg de vrouw meestal of ze iets met haar man mee moest geven naar het ziekenhuis. Vaak zei zo'n broeder dan 'Nee, laat maar. Uw man is zo weer thuis'. Die ambulance-broeder zei dat op z'n gevoel. Bijna altijd klopte het. Het is ook een aspect van het huisartsenberoep. Maar soms klopt het niet.”

Huisartsen nemen dikwijls kleine risico's. Dat is geen teken van roekeloosheid; ervaring leert hun welk risico verantwoord is. Takken: “Als op elk verkeerd ingeschat risico een sanctie kan volgen, zullen de huisartsen bijvoorbeeld geen vaccinaties meer doen om een patiënt ongevoelig te maken. Ze zeggen dan tegen de immunoloog in het ziekenhuis dat hij al die spuitjes aan zijn allergie-patiënten zelf maar moet geven. Het is voor een huisarts onmogelijk om zo'n patiënt te dwingen elke keer een half uur in de wachtkamer te gaan zitten om te zien of er geen calamiteit volgt.”

“Als het gevolg van de recente tuchtuitspraak over een jongetje met een gemiste, fatale meningococcenvergiftiging zou zijn dat alle kinderen met koorts naar het ziekenhuis moeten, is dat onuitvoerbaar”, zegt Van Ermingen. “Zo'n uitspraak is niet alleen teleurstellend voor de arts die er door is getroffen, maar ook voor de patiënten, die aan een streng diagnostisch regime worden blootgesteld.” Prakken voegt daar aan toe: “Vergeet niet dat te veel onderzoek ook schadelijk kan zijn.”

Het valt op dat de leden van de colleges doorgaans wat oudere, in het vak vergrijsde dokters zijn. “Op de eerste en tweede plaats komen voor mij de patiënten”, zegt Takken. “Dan komt mijn gezin en op de vierde plaats de administratie. Dan blijft er eigenlijk geen tijd meer over. Zou ik in zo'n college gaan zitten, dan zou ik ruzie thuis riskeren.”

“De oude collegeleden zijn mensen met grote ervaring”, geeft Takken toe. “Maar je vraagt je af of zo'n respectabel rustend chirurg of internist nog voldoende contact heeft met de alledaagse dokterspraktijk.”

“Ik heb geen idee hoe je als gewone dorpsdokter in zo'n college komt,” zegt Van Ermingen. Hij zou er best voor voelen om daar wat tijd aan te besteden. “Er moet getoetst worden en het is goed dat er tuchtcolleges bestaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden