Artsen schrijven te veel voor

Nederlandse huisartsen zijn grotendeels verantwoordelijk voor de snel stijgende uitgaven aan antidepressiva. Vergeleken met vijf jaar geleden schrijven ze bijna twee keer zoveel recepten uit, voor middelen die ook nog eens veel duurder zijn. Dat blijkt uit een nog niet gepubliceerde nota van het ministerie van volksgezondheid.

Buiten de muren van het psychiatrische ziekenhuis zijn huisartsen veruit de belangrijkste voorschrijvers van psychofarmaca (geneesmiddelen voor psychiatrische ziekten). In totaal schreven ze in 1997 voor 389 miljoen gulden psychofarmaca voor, met name antidepressiva. Dat is bijna vier keer zoveel als de andere voorschrijvers bij elkaar, zoals riaggs en vrijgevestigde psychiaters.

Het ministerie van volksgezondheid is niet gelukkig met deze voorschrijfpraktijken, blijkt uit de nota. Het ministerie verdenkt de huisartsen ervan dat ze soms hun toevlucht nemen tot 'verlegenheidsrecepten': pillen bij gebrek aan alternatieven. Doorverwijzing is vaak niet mogelijk doordat het maatschappelijk werk de afgelopen jaren amper is gegroeid. De riaggs hebben lange wachtlijsten.

Daarnaast zouden huisartsen de behandelrichtlijnen van het Nederlands huisartsen genootschap (NHG) vaak negeren door te kort te behandelen, en in te lage doseringen. C. in 't Veld van het NHG bevestigt dit. Maar de kosten stijgen volgens hem vooral doordat huisartsen niet de door de NHG geadviseerde middelen gebruiken. In 't Veld: ,,Wij adviseren de langer bestaande antidepressiva. Die hebben een redelijke prijs en we weten dat ze werken.'' Maar deze middelen zijn ouder en dus veel minder glamorous dan nieuwe kaskrakers als Prozac en Remeron, die met publicitair geweld door de fabrikanten worden aangeprezen.

In 't Veld noemt nog een andere verklaring voor de groeiende hoeveelheid antidepressiva die de huisarts voorschrijft: ze leren depressies beter herkennen.

De Nijmeegse hoogleraar huisartsgeneeskunde W. van den Bosch vindt het ,,uitstekend'' dat huisartsen meer antidepressiva gaan voorschrijven. ,,Vroeger gaven ze valium of slaapmiddelen. Dat werkt alleen maar zolang je het slikt. Een combinatie van medicijnen en ondersteunende gesprekken kan op langere termijn resultaat hebben.''

Soms geeft de huisarts pillen omdat hij geen andere mogelijkheden heeft, erkent Van den Bosch. ,,Iemand met een depressie kan niet drie maanden wachten op een plaats bij de riagg.'' Maar vaak zijn mensen met een 'eenvoudige' behandeling door de huisarts goed geholpen, denkt hij.

Toch vindt het ministerie dat het voorschrijfgedrag van huisartsen moet veranderen. Ze moeten 'zinniger en zuiniger' voorschrijven. Het NHG is het daarmee eens. In 't Veld: ,,Onze depressie-richtlijn staat als een huis. Die moet worden gevolgd. En als dat niet gebeurt, moet daar keihard aan worden gewerkt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden