Artemis opent jacht op goede vrouwelijke auteurs. vrouwelijke auteurs.

Wel de biografie van Hillary Clinton, niet die van Bill. Wel het boek van Nicole Krauss, niet dat van haar man Jonathan Safran Foer. De uitgevers van de nieuwe uitgeverij Artemis & co selecteren streng welke boeken ze eventueel uit zouden willen geven. Het moeten goed geschreven boeken zijn met een interessante thematiek. Maar bovenal moet de schrijver vrouw zijn.

Morgen verschijnt het eerste boek dat wordt uitgebracht door uitgeverij Artemis. Ruim een jaar geleden begonnen Tanja Hendriks en Ingrid Meurs, na jaren voor uitgeverij Arena te hebben gewerkt, met plannen maken voor een eigen uitgeverij. In januari vonden ze onderdak bij uitgeverij Ambo/Anthos, waarna de jacht op boeken begon.

Vrouwenboeken dus. De godin Artemis - vrouwelijk, maar als godin van de jacht ook stoer en onafhankelijk - was het passende symbool voor hun plannen. Het eerste boek dat ze uitbrengen, waarin achttien vrouwen vertellen over hun passie, drijfveren en verlangens, heet dan ook ’Mannen jagen, vrouwen schieten raak’.

Maar waarom een uitgeverij voor vrouwelijke schrijvers? Komen die bij andere uitgeverijen onvoldoende uit de verf? „Nee,” zegt Hendriks in de pas betrokken kamer in het statige pand aan de Amsterdamse Herengracht. De boekenkast, die de hele wand beslaat, is nog vrijwel leeg. „Als een schrijfster goed is, zijn uitgeverijen net zo zuinig op haar als op mannelijke collega’s. Wij hebben bewust gekozen voor vrouwenboeken, omdat daar onze affiniteit ligt. We zijn daar halverwege de jaren negentig bij Arena mee begonnen en zijn erin gespecialiseerd geraakt. Het bevalt ons goed en blijkt commercieel succesvol. Er is veel interesse voor vrouwenboeken. Het is een gat in de markt gebleken.” Meurs: „Maar ook belangrijk is dat vrouwen schrijven over onderwerpen die ons interesseren. Wij identificeren ons nu eenmaal makkelijker met Hillary dan met Bill, eerder met vrouwengeschiedenis dan met de Eerste Wereldoorlog. We hebben hier onderling regelmatig discussies over de thematiek van de boeken dat we net hebben gelezen. Vrouwen schrijven vaak vanuit een vrouwelijk perspectief over actuele kwesties op het gebied van economie, milieu, politiek en levensbeschouwing. Wij willen daar aandacht voor vragen en hopen dat we zo een debat kunnen beginnen.”

Een vrouwenuitgeverij: dat klinkt naar de jaren zeventig, de hoogtijdagen van het feminisme. Zeker als er ook een lichte vorm van activisme achter de opzet van de uitgeverij lijkt te schuilen. Maar met die vorm van feminisme willen Hendriks en Meurs niet geassocieerd worden. Meurs: „We staan wel achter de feministische idealen, maar met de term feminisme hebben we moeite, omdat mensen zich daar vaak iets anders bij voorstellen dan wat wij doen. Wij concentreren ons op de moderne maatschappij en anticiperen op wat vrouwen van nu bezighoudt. Het ’Zwartboek’ over de slechte positie van vrouwen in de hele wereld is daarvan een goed voorbeeld. En ’Mijn vrijheid’ van Ayaan Hirsi Ali hadden wij graag uitgebracht.”

Bovendien zal een groot deel van Artemis’ aanbod non-fictie zijn. Hendriks: „Daarin spelen wel het vrouwenperspectief en het vrouwenleven een rol, maar gaat het er in de eerste plaats om dat het een ontspannende, goed geschreven roman is. Het hoeft ook niet altijd een actueel maatschappelijk onderwerp te hebben. We brengen bijvoorbeeld de Nederlandse vertaling uit van de nieuwe roman van Maggie O’Farrell. Dat gaat over een vrijgevochten vrouw aan het begin van de twintigste eeuw. Maar de familie en meer in het bijzonder de relatie tussen de verschillende generaties is ook een belangrijk aspect bij haar. Bovenal is het een ontroerend boek.”

Er zijn genoeg vrouwelijke auteurs, maar de literaire wereld wordt door mannen gedomineerd, stellen Hendriks en Meurs. Kijk maar naar de AKO literatuurprijs waar de genomineerden allemaal mannen waren. Meurs: „Op de Frankfurter Buchmesse hebben we veel literaire agenten gesproken en die konden vaak maar moeilijk een vrouw in hun bestand vinden. Dan zeiden ze: ’Deze man schrijft ook vanuit een vrouwelijk perspectief’. Maar dat strookt niet met onze bedoeling. We kunnen maar 20 tot 25 boeken per jaar uitgeven. Dan kiezen we voor boeken die niet alleen goed verkopen, maar ons ook persoonlijk aangrijpen. Wat niet wegneemt dat we ook genieten van een goed mannenboek, hoor. ”

Grote verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke schrijvers in stijl, aanpak of kwaliteit zien beide uitgevers niet. Hendriks: „Hooguit kun je zeggen dat mannen soms experimenteler zijn. Misschien dat hier nog een inhaalslag te maken is. Maar van een achterstand van vrouwen kun je niet spreken.”

Vrouwelijke lezers zijn er in elk geval wel genoeg. Meurs: „Absoluut. Lezers zijn vrouwen. Er is ook grote belangstelling voor vrouwenboeken. Zeker als het gaat over de Arabische wereld en andere exotische oorden. In vrouwenbladen wordt veel geschreven over vrouwenboeken. Wij verwachten onze lezeressen niet alleen bij Opzij, maar ook bij de Marie-Claire en de Libelle te vinden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden