Arrestaties Turkse justitie roepen meer kritiek op

(Trouw) Beeld AP

In Turkije gaat het aantal arrestaties in de zogeheten ’Ergenekon-zaak’ door. Inmiddels zitten ruim 200 leiders van de seculiere elite vast. Maar de kritiek op de operatie neemt ook toe.

Er komt maar geen einde aan de golf van arrestaties van de leiders van de seculiere elite in Turkije. Bij de laatste reeks, de twaalfde in de afgelopen twee jaar, zijn vooral professoren en rectoren achter de tralies gezet. Vooral de huiszoeking bij Turkan Saylan, een vrouwelijke arts die bekend staat om haar liefdadigheidsactiviteiten en die op sterven ligt, deed het vertrouwen in het onderzoek ’diepe staat’ (zie kader) nog meer dalen. Grijpt de regerende, islamitische AK Partij dit onderzoek aan om een klopjacht te beginnen tegen haar vijanden?

Meer dan 200 mensen zitten al vast in verband met deze zaak die in Turkije ’Ergenekon’ wordt genoemd. Het Openbaar Ministerie beschuldigt deze mensen van het beramen van een staatsgreep. Volgens de officier van justitie hebben ze om hun doel te bereiken bommen laten gooien en aanslagen laten plegen.

Veel van de gearresteerden zijn officieren en generaals die bekend staan als extreem nationalistisch. De kans dat ze een coup beraamden werd door de Turkse publieke opinie groot geacht. Maar het onderzoek wordt maar uitgebreid en uiteindelijk klopte de politie ook bij Turkan Saylan aan.

Tijdens de uren dat de politie bij haar thuis naar bewijsmateriaal zocht, kwam Saylan –uitgemergeld door kanker– naar het raam, zwaaide naar de mensen die haar kwamen aanmoedigen en sprak met haar laatste kracht: „Maak je geen zorgen. Ik voel me sterk genoeg. Het enige waar ik me zorgen om maak is dat de politie mijn liefdesbrieven meeneemt”. Saylan is 75 jaar oud en heeft bekendheid verworven door haar strijd tegen lepra in Turkije. De laatste jaren heeft ze een vereniging geleid die duizenden arme leerlingen voorzag van studiebeurzen.

Vooral na de laatste actie van justitie klinken er steeds meer protesten tegen deze operaties. Leider van de republikeinse CHP, Deniz Baykal, zei dat Turkije afstevent op fascisme. Volgens hem rekent de regerende AK Partij op deze manier af met haar tegenstanders.

Zo wil Esra Arsan, docent bij de Bilgi Universiteit en een van de Turkse opinieleiders, de laatste ontwikkelingen niet uitleggen. Het gaat haar te ver om te zeggen dat Turkije een fascistisch land wordt. „Maar”, zegt ze, „ik vrees wel dat door deze manier van handelen van officieren van justitie wij de kans voorbij laten gaan om de echte schuldigen te straffen. In Turkije zijn duizenden mensen gedood door illegale krachten binnen de staat. Wat is er allemaal in het Koerdische gebied gebeurd? Door mensen als Taylan lastig te vallen doet men eigenlijk water bij de wijn. Ik wil opheldering over de moorden en folteringen. Wat ze doen is een zieke vrouw pesten, omdat ze zo tegen het dragen van hoofddoeken was.”

Opvallend is dat na de arrestaties zelfs binnen de AK Partij vraagtekens worden gezet bij het handelen van het Openbaar Ministerie. Een van deze AKP’ers is Egemen Bagis, tevens Turkse hoofdonderhandelaar bij de EU. Bagis zei dat de officieren van justitie waarschijnlijk aan een ’overdreven interpretatie van de feiten’ hadden gedaan.

Intussen gaat men in de gevangenis Silivri bij Istanbul door met de rechtszaak tegen de mannen die vastzitten op de beschuldiging van het beramen van een militaire coup. Een van hen is de advocaat Kemal Kerincsiz, bekend om zijn aanvallen tegen schrijvers als Orhan Pamuk en Elif Shafak. Tijdens rechtszaken tegen de intellectuelen bestormden deze advocaat en zijn mannen de rechtbanken om hen aan te vallen en te bespugen. Kerincsiz heeft een verdediging van meer duizend pagina's geschreven, waarin hij vooral de rechtbank en de huidige regering bedreigt.

De Turkse legerchef Basbug zei dinsdag, onder een portret van Atatÿrk, geen lastercampagne van islamitische groepen te zullen tolereren. (FOTO AP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden