Arrestatie van burgemeester die migranten hielp zet debat in Italië op scherp

Protest in Rome, begin deze week, tegen de arrestatie van burgemeester Domenico Lucano van het zuidelijke Riace. Beeld LightRocket via Getty Images

Riace, een dorpje met nog geen tweeduizend inwoners in het uiterste zuiden van Italië, kan morgen weleens voor een dag het centrum van de aandacht zijn. 

Voor de deur van burgemeester Domenico Lucano zal worden gedemonstreerd. De kleine man, die door de betogers juist als grote held wordt gezien, werd dinsdag gearresteerd en heeft huisarrest. Maar zijn vele bewonderaars geloven niet dat hij iets fout heeft gedaan; voor hen is Lucano een prijzenswaardige voorvechter van immigratie, die steun verdient. De bewonderaars denken dat de arrestatie een politieke actie is, waar de anti-immigratie partij Lega – die deel uitmaakt van de regering – achter zit.

Domenico Lucano, die sinds 2003 burgemeester van Riace in het gewest Calabrië is, zette het dorpje op de kaart met zijn eigenzinnige pro-immigratie beleid. Hij bood asielzoekers onderdak in leegstaande huizen en kreeg ze aan het werk. Honderden immigranten bleven in Riace hangen, waarmee Lucano totale leegloop (het lot van veel zuidelijke Italiaanse dorpjes) voorkwam. Riace werd landelijk een voorbeeld van integratie, dat door andere Italiaanse dorpjes werd gevolgd. Daardoor belandde de burgemeester in 2016 zelfs in het Amerikaanse blad Fortune op de lijst van vijftig invloedrijkste mensen van de wereld.

Heldenstatus

Maar het Openbaar Ministerie in Calabrië heeft geen boodschap aan de heldenstatus van Lucano. De aanklagers verdenken hem ervan schijnhuwelijken tussen Afrikaanse asielzoeksters en Italiaanse dorpelingen te hebben geregeld. Bovendien zou de burgemeester contracten rechtstreeks aan vuilnisverwerkende bedrijven hebben gegeven zonder dat concurrenten konden meedingen naar de aanbesteding.

Lucano noemt zijn daden ‘burgelijke ongehoorzaamheid’. Hij wilde alleen maar de Calabrische maffia buiten de vuilnisverwerking van Riace houden, zegt hij. En de Afrikaanse vrouwen heeft hij geholpen in het land te blijven omdat ze seksueel werden uitgebuit en geen kant opkonden, is zijn verweer.

De arrestatie van Lucano maakt duidelijk hoe in Italië, waar in vijf jaar tijd ruim een half miljoen bootmigranten zijn beland, twee kampen fel tegenover elkaar staan.

Het ene kamp vindt dat de burgemeester in zijn pro-immigratiebeleid is doorgeslagen en helemaal als burgemeester de wet niet mag overtreden. Minister van binnenlandse zaken Matteo Salvini, die ook de Lega leidt, zei: “Ik probeer illegale immigratie in te dammen terwijl hij er van profiteert”.

Twee kampen

Het andere kamp vindt dat Lucano het morele gelijk aan zijn kant heeft en door ‘Salvini & co.’ nu op slinkse wijze het werken onmogelijk wordt gemaakt. Op Facebook passen ze hun profielfoto’s aan met ‘Ik sta achter ­Riace’ en op Twitter schrijven bekende artiesten dat ze solidair met Lucano zijn. De schrijver Roberto Saviano zegt op YouTube: “In ons land heerst een autoritair klimaat, daarom verbaast de arrestatie mij niet.”

Helemaal aan de andere kant van Italië tekenen zich eveneens twee kampen af, ook weer rondom het thema immigranten. In de noordelijke provincie Trentino meldt de lokale pers dat een arts op de Eerste Hulp een Marokkaan zonder verblijfsvergunning een behandeling zou hebben geweigerd en de politie op hem zou hebben geattendeerd. Dat gebeurde in juli en staat nu in de kranten. De Orde van Artsen, evenals linkse politici in de regio, veroordelen de dokter scherp: hij is zijn boekje te buiten gegaan. Minister Salvini reageert juist positief: “Illegalen moeten worden gestopt. Ik ben solidair met deze arts.” Lokale Lega-politici zeggen: “Goed dat deze arts zijn plicht heeft gedaan”.

Lees ook 

Italië laat tekort verder oplopen

De Italiaanse coalitie heeft de begroting rond. Het is vooral de eigen politieke agenda die erin doorklinkt.

Italiaanse regering neemt nieuwe maatregelen tegen immigranten, tot groot genoegen van haar aanhang

De populistische regering van Italië neemt nieuwe maatregelen tegen immigratie. Haar aanhang lijkt erdoor te groeien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden