Arnon Grunberg: Is hij nu de Grote Eén?

Nieuwe novelle 'De man zonder ziekte' verschijnt vandaag

Arnon Grunberg is een van de weinige Nederlandse schrijvers van wie vol verwachting wordt uitgekeken naar een nieuw boek. 'Een Grunberg' brengt altijd iets teweeg, vinden zijn lezers. Net als de critici: hij heeft vrijwel alle grote literaire prijzen al binnen en zijn originele geest wordt vaak geroemd. Arnon Grunberg heeft bovendien een antenne voor public relations. En een productievere schrijver kent de moderne Nederlandse literatuur niet.

Vandaag is het weer zover en verschijnt 'De man zonder ziekte', de jongste novelle van het fenomeen. En ja, zo kunnen we al verklappen, het is opnieuw een boek dat de lezer onmogelijk opzij kan leggen. Dat roept de vraag op of de in New York wonende schrijver een klasse apart is binnen de vaderlandse letteren. Populairder gezegd: Is Arnon Grunberg nu de Grote Eén?

"Ja, dat vind ik wel", zegt Geert Buelens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. "Grunberg is een klasse apart, uniek en van een andere orde." En dat komt voor een deel, stelt Buelens, door een gelukkige timing. "De Grote Drie - Hermans, Reve, Mulisch - en een auteur als Van der Heijden zijn groot geworden door de maatschappelijke status die auteurs en literatuur toen hadden, iets wat hoorde bij de 'oude literatuur'.

"Het unieke van Grunberg is dat hij begin jaren negentig nog net heeft kunnen profiteren van de intellectuele statuur die in die tijd meer aan schrijvers kleefde, terwijl hij vandaag als geen ander de media weet te bespelen door een 'event' te maken rondom het verschijnen van een nieuw boek. Als een moderne marketeer. Die combinatie heeft hij perfect in de vingers."

Zo trok Grunberg op een boot met een geit over het water om zijn roman 'De asielzoeker' te promoten, verloofde hij zich met een bejaarde vrouw en ging hij de concurrentie met zichzelf aan onder het pseudoniem Marek van der Jagt. Er is ook Arnon Grunberg-wijn.

"Daarnaast is hij in onze mediamaatschappij alomtegenwoordig. Grunberg staat elke dag op de voorpagina van de Volkskrant, maakt reportages voor NRC en voert net zo makkelijk polemieken. Hij doet alles met evenveel toewijding, is maatschappelijk geëngageerd, doet literair geen enkele concessie."

Buelens betwijfelt of Grunberg literair school heeft gemaakt. Hij ziet wel jonge schrijvers die vergelijkbare stijlvormen toepassen, maar zij missen - juist door hun leeftijd - het prestige uit de 'oude' literatuur. "Ik weet dus niet of school maken wel kán. Grunberg is de enige die met één poot in beide werelden staat, al zou je voor Tom Lanoye in Vlaanderen iets soortgelijks kunnen beweren."

Schrijfster Maartje Wortel (van 1982) vindt ook dat Grunberg 'losstaat van alle anderen'. Ze ziet hem dan ook niet als een voorbeeld. "Hij is wel de enige Nederlandse schrijver van wie ik ieder nieuw boek ook wel koop zónder de recensies te hebben gelezen. Verder is Arnon Grunberg gewoon Arnon Grunberg. Daar moet je gewoon van afblij- ven."

ZATERDAG IN LETTER & GEEST

Rob Schouten bespreekt 'De man zonder ziekte'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden