Arnold Douwes (1906 - 1999)

Waar Arnold Douwes gedurende de bezetting steeds meer de pest in kreeg, waren de slappe uitvluchten om geen joodse onderduikers in huis te hoeven nemen. Op zondagmiddag, 21 november 1943 schrijft de verzetsman:

,,Allemaal van die bekende smoesjes, ze betekenen allemaal hetzelfde, n.l.: ik wil niet helpen, ik ben te egoïstisch, ik wens mijn have en goed, mijn vrijheid, niet te wagen voor een ander.'

Arnold Douwes overleed bijna drie weken geleden in Israël. Hij werd 93 jaar. Douwes was tijdens de Tweede Wereldoorlog de opvolger van Johannes Post, de Drentse verzetsheld die in bredere kring bekend is geworden. Post werd in juli 1944 gefusilleerd, na een mislukte overval op de gevangenis in Amsterdam. Ook Douwes stond op de lijst van de nazi's om geëxecuteerd te worden. Maar zijn bevrijding uit de Asser gevangenis slaagde.

De domineeszoon uit Laag-Keppel was volgens de overlevering vol dadendrang om misstanden aan de kaak te stellen. In zijn jonge jaren stal hij een bordje uit de tram. Het 'Verboden te roken' hing de jonge Arnold aan de lessenaar van een pijprokende meester. De tweede keer dat hij van school werd gestuurd, ging het om een ander gestolen bordje: 'Zeven zitplaatsen', schroefde hij op de deur van het toilet.

Douwes trok naar Amerika en sloot zich daar aan bij de International Labor Defense, een organisatie die streefde naar gelijke burgerrechten. De ILD werd verdacht van communistische sympathieën en hij moest het land uit. Douwes volgde daarop een studie tuinarchitectuur.

Voor hem was het na de inval van de nazi's geen vraag wat hij moest doen. Douwes sloot zich aan bij de knokploeg van Post. In Drenthe bracht hij honderden joden onder. Bij zijn zoektochten naar plaatsen voor zijn onderduikers werd Douwes vooral nijdig omdat christenen zich laf gedroegen. Hij en Post, beiden van gereformeerde komaf, hadden anders verwacht.

Na 5 mei '45 ziet Douwes Zuid-Afrika als het beloofde land, maar de apartheid stuit hem tegen de borst.

Daarna, in Israël, maakt de verzetsman mee dat op het terrein van Yad Vashem een monument wordt onthuld voor de bevolking van Nieuwelande, het dorp van waaruit hij vanaf '42 tot de bevrijding opereerde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden