Armoedepact banken en overheid mislukt

Het pact tussen Nederlandse banken en de ministeries van financiën en ontwikkelingssamenwerking is mislukt. De publiek-private samenwerking had als doel de financiële sector in ontwikkelingslanden te helpen en een bijdrage te leveren aan de armoedebestrijding.

Per vandaag is het speciaal voor de samenwerking opgerichte NFX ontbonden, dat is ruim twee jaar na de lancering. Eind 2004 werd het samenwerkingsverband met veel enthousiasme gepresenteerd. Het was een idee van Ewald Kist, voormalig bestuursvoorzitter van ING, Jeroen Kremers (toen bewindvoerder namens Nederland bij het Internationaal Monetair Fonds en (nu-ex) minister voor ontwikkelingsamenwerking Agnes van Ardenne.

Het mes moest aan twee kanten snijden. De banken, onder meer ABN Amro, ING, Rabo en Fortis, konden hun expertise ten dienste stellen van de arme landen. Dat was de winst voor Van Ardenne. Op hun beurt kregen de banken een mogelijkheid om zich te kwalificeren voor projecten van de Wereldbank of het IMF en kregen zij een kans zich te laten zien in landen die potentiële markten waren.

Uit een onderzoek van Boer & Croon echter blijkt dat na twee jaar praten de partners met te verschillende doelen aan tafel zaten. De banken wilden niet dat een collega-bank een project zou uitvoeren in landen waar zij zelf een commercieel belang hadden. Ontwikkelingssamenwerking wilde meer focus op armoedebestrijding en Financiën wilde vooral de landen uit de kiesgroep van de bewindvoerder bij het IMF (zoals Macedonië, Roemenië, Bulgarije en Moldavië) bedienen.

De banken wilden aansluiten bij de eigen prioriteiten. Die verschillen in aandacht en prioriteit maakten het moeilijk om tot projectkeuzes te komen. De onderzoekers stellen vast dat waar projecten werden uitgevoerd, onder meer in Armenië en Vietnam, de ontvangers van de hulp tevreden zijn. De steun door NFX zelf wordt ook positief beoordeeld. Maar daar blijft het bij. „Er zaten te veel partijen aan tafel met doelstellingen die niet altijd spoorden’’, zegt een betrokkene. De discussies hadden veel weg van „een zich herhalende grammofoonplaat, er werden geen knopen doorgehakt”. Het overleg ging steeds over de vraag waarom de partijen eigenlijk bij elkaar zaten, tekenen de onderzoekers op. Er wordt zelfs openlijk getwijfeld of de mensen die aan tafel zaten wel de juiste feeling voor het onderwerp hadden. Kortom de door de overheid veronderstelde basis voor deze vorm van publiek private samenwerking ontbrak.

Volgens een woordvoerder van de minister voor ontwikkelingssamenwerking wordt samenwerking met de bancaire sector, zij het op een aanzienlijk minder ambitieuze wijze voortgezet, per project.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden