Armoede in pastorie door twee partijen onderzocht

Een 'objectief onderzoek' van een jurist moet duidelijk maken of er in pastorieën sprake is van oprukkende stille armoede. De predikantenbond werkt aan een eigen onderzoek.

Fiscaal jurist Wim Oudheusden is benaderd door een groep van 150 predikanten die een brandbrief heeft geschreven aan de synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Ze klaagden over stille armoede.

Oudheusden gaat op hun verzoek een 'objectief onderzoek' instellen naar de mogelijk penibele financiële situatie van predikanten. Zaterdag meldde zo'n 'arme' dominee in Trouw nu per maand 500 euro netto minder te hebben dan vier jaar geleden; zijn kinderen studeren op kosten van zijn schoonouders.

Zulke geluiden hebben Oudheusden ook bereikt. “Maar ik hoor óók heel andere berichten. Voor mij als financieel analist moet het mogelijk zijn om dat verschil te duiden. Ik wil met objectieve criteria gaan toetsen wie erop vooruit is gegaan, wie niet, en waarom.“

PKN-woordvoerder Paul Hollaar zegt dat de kerk weet hoe ingewikkeld een domineesboekhouding eruitziet, met een 'tweemaal modaal inkomen' en een woud van onkostenregelingen, declaraties, bijtellingen en belastingregels.

Directeur Tobias Bos van de Bond van Nederlandse Predikanten (BNP) zei dat een eenverdieners-domineesgezin het niet breed heeft. Hollaar denkt niet dat dergelijke gezinnen bij de Voedselbank aan hoeven kloppen. “Wel moet gezegd dat er onder predikanten relatief veel eenverdieners zitten.''

Oudheusdens adviesbureau prijkt op de site van de predikantenbond, maar directeur Bos 'weet niks' van het inmiddels begonnen onderzoek van Oudheusden. Zoals Bos eerder ook onaangenaam verrast was door de actie van de predikanten om bij de synode te gaan klagen over de traktementen.

Bos: “Ik had opgeroepen om geen actie te ondernemen buiten de BNP om, maar dat heeft niet gewerkt.“ De wilde domineesactie is 'voor niemand goed', zegt Bos. Maar hij begrijpt de actie wel. “Kennelijk is de nood hoog.“

Het moderamen van de PKN wil, zegt de woordvoerder, best een gesprek met de verontruste predikanten voeren, maar weigert zich te mengen in zaken die door de BNP en de kerk besproken moeten worden in 'geregeld overleg'. Probleem: dat overleg tussen bond en kerk is al vier keer vastgelopen. Bos: “Dat staat nu stil.“

Het adviesbureau van Oudheusden heeft 2000 predikanten als cliënt. 'Een representatieve steekproef', noemt Oudheusden dat. “Van een aantal doe ik de aangifte en verzorg ik de financiële planning. Ik heb een goed overzicht van hun reilen en zeilen.“

Het klantenbestand van Oudheusden omvat 'alle geledingen van de kerken', maar komt vooral uit de PKN. Uit andere kerkgenootschappen heeft Oudheusden nog geen noodkreten gehoord.

Gezien de 'maatschappelijke onrust' rond de veronderstelde stille armoe in de pastorieën gaat Oudheusden 'snel aan het rekenen'. “Begin april heb ik conclusies waar alle partijen hun beleid op kunnen baseren.“

Ook directeur Bos van de BNP is bezig met 'precieze vergelijkingen' tussen traktementen en 'gewone' salarissen. “De kosten voor de pastorie en de onkostenvergoedingen zijn bij die vergelijking de grote onbekenden.“ Bos verwacht binnen een week met harde cijfers te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden