Armlastig Spanje neemt toevlucht tot ruilhandel en alternatieve betaalwijzen

Markt in Madrid. In diverse plaatsen kan op markten met complementaire muntsoorten worden betaald. Beeld epa

Ze heten Común, Lazo, Coín of Puma en zijn symptomatisch voor de deplorabele staat van de Spaanse economie. De meer dan dertig complementaire muntsoorten naast de euro moeten een alternatief zijn voor het 'wild kapitalisme'.

De alternatieve valuta werken als een soort tegoedbonnen. Zo kan een masseur in Sevilla die zich bij een 'muntgemeenschap' heeft aangesloten een massage aanbieden voor 25 Puma's. Met die Puma's kan hij sla, tomaten en rijst kopen bij een kruidenier die eveneens lid is van de gemeenschap. De kruidenier kan vervolgens met zijn verdiende Puma's naar een 'Puma-kapper', etcetera.

Naast de muntsoorten is ook tijd een betaalmiddel. Wie een dienst levert, krijgt de tijd die daaraan is besteedt als krediet uitgekeerd. De masseur uit Sevilla bijvoorbeeld kan en half uur tijd rekenen voor zijn massage, die hij weer kan innen bij een loodgieter. Tijd voor tijd is een populair betaalmiddel in het armlastige Spanje. Het land telt ondertussen al 300 zogeheten tijdbanken.

"De bedoeling is een alternatief te zoeken voor het wild kapitalisme en de fundamenten te leggen voor een meer rechtvaardige en solidaire samenleving", zegt David Chapman van het platform Málaga Común. Het profiel van de gebruikers van complementaire munten is zeer verscheiden. "Er zitten masseurs bij, artsen, elektriciens, advocaten, leraren... De kwaliteit van het aanbod is ongelooflijk", zegt Chapman.

De opkomst van alternatieve betaalsoorten en tijdbanken is niet uniek voor Spanje. Toen Argentinië in de jaren negentig failliet ging, doken er honderden nieuwe muntsoorten op. Griekenland, het Europese land waar de nood het hoogst is, kent eveneens lokale onofficiële muntsoorten en ruilhandel.

De complementaire munten zijn 'instrumenten die gemeenschappen sterker maken via de uitwisseling van producten en diensten en het creëren van parallelle markten', zegt econoom en schrijver Julio Gisbert. Volgens hem stimuleert de zware crisis deze ruilvormen, omdat 'de mensen andere modellen en manieren van leven zoeken'.

Critici zeggen dat complementaire munten het probleem van de armoede niet oplossen. Gisbert zegt daarop dat de munten niet de bedoeling hebben "behoeftige mensen te eten te geven, maar om onderlinge hulp mogelijk te maken en zo tot zelfredzaamheid en een duurzamer sociaal model te komen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden