Arme Haagse buurten broedplaats criminaliteit

Criminologen: Delinquenten komen vaak uit achterstandswijken met veel jongeren en eenoudergezinnen

De meeste verdachten van misdrijven in Den Haag komen uit de Schilderswijk en Transvaalkwartier, de armste achterstandswijken in de Hofstad. De Stationsbuurt/Rivierenbuurt, Laakkwartier, Zuidwest en Duindorp scoren eveneens hoog op dat vlak.

De criminologen Wim Bernasco en Frank Weerman van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving leggen een aantal buurtkenmerken en misdaadcijfers naast elkaar. Daarbij kijken ze in het bijzonder naar de leeftijdssamenstelling, de samenstelling van gezinnen, etnische afkomst en verhuisbewegingen in Haagse wijken. Het is voor het eerst dat in Den Haag specifieke kenmerken van een buurt vergeleken zijn met misdaadcijfers. De uitkomsten van het onderzoek bevestigen vooronderstellingen dat criminaliteit met sociaal-economische achterstanden en etnische afkomst samenhangt.

Als casus hebben ze voor de Hofstad gekozen, deels omdat dit de 'meest gesegregeerde' grote stad in Nederland is. "De Laan van Meerdervoort wordt wel gezien als de grens tussen het zand en het veen, oftewel rijk en arm, maar ook wit en zwart", vertelt Bernasco.

Uit het onderzoek blijkt dat de grootste concentratie delinquenten in de wijken rondom de binnenstad woont, waaronder de Schilderswijk en Transvaalkwartier. "Dat is niet overal ter wereld zo. In veel steden, bijvoorbeeld in Parijs en Mexico City, liggen de meest problematische buurten juist in de periferie", zegt Bernasco. "In Den Haag liggen juist de armste wijken rondom het centrum, op Duindorp aan de kust en Zuidwest dichtbij Rijswijk na."

Daarnaast speelt leeftijd ook een rol. Bij een 'buitenproportioneel groot deel' van alle opgehelderde misdrijven is een minderjarige dader betrokken, dat wil zeggen een jongere in de leeftijd van twaalf tot en met zeventien jaar. Ook de iets oudere groep jong-volwassenen tot en met vijfentwintig jaar is relatief veel crimineel actief, zien Bernasco en Weerman. In de leeftijd van dertien tot en met vijfentwintig jaar ligt dat percentage tussen de achttien en 27 procent. Wat blijkt? In de buurten waar veel verdachten vandaan komen, wonen ook veel jongeren in die leeftijd.

Datzelfde is te zeggen over het aantal eenoudergezinnen in Den Haag. Die gezinnen zijn overwegend arm en kennen veel sociaal-economische problemen. "De meeste eenoudergezinnen wonen in de buurten waar de meeste delinquenten vandaan komen." Deze gezinnen komen vooral veel voor in de Schilderswijk en Transvaalkwartier, met name in het westelijke deel waar onder meer de criminele 'Bende van de Delftselaan' de afgelopen jaren de buurt heeft geterroriseerd. In die wijken ligt het percentage eenoudergezinnen boven de elf procent.

Vijftien tot vijfendertig procent van de verhuisbewegingen in Den Haag vindt plaats in de zes achterstandswijken. "Bewoners die veel last hebben van overlast of criminaliteit trekken weg. Daar zitten vermoedelijk ook gezinnen bij die hun kinderen niet hetzelfde pad op willen laten gaan als de criminele buurtkinderen", verklaren de onderzoekers. "Dat betekent ook dat de meest kansrijke jongeren, die als voorbeeld voor anderen kunnen dienen, uit de wijk verdwijnen."

In de genoemde achterstandswijken is ook het aantal allochtonen groot, zo'n dertig tot negentig procent. Duindorp vormt hierop een uitzondering, omdat die wijk bijna volledig wit is. "Dat toont aan dat kleur alléén niets te maken heeft met criminaliteit. Duindorpers zijn over het algemeen armer dan andere Hagenaars en kennen ook veel sociale problemen. Planologen noemen het een goedkope enclave tussen de duinen, de chique Vogelwijk en het toeristische Scheveningen", vertelt Weerman.

Bernasco vat samen: "In buurten waar veel verdachten van misdrijven vandaan komen, wonen veel jongeren en eenoudergezinnen, veel allochtonen en zijn er relatief veel verhuisbewegingen. Het zijn bovendien vaak arme wijken. Den Haag verschilt hierin waarschijnlijk niet van andere steden."

Plaats van delict
De meeste criminaliteit in Den Haag vindt plaats in de binnenstadsbuurt Zuidwal en de omliggende buurten. Daar zijn veel winkels en uitgaansgelegenheden en daar komen de meeste mensen, leggen onderzoekers Bernasco en Weerman uit.

Maar criminelen plegen de meeste misdrijven in de wijken rondom de buurt waar ze zelf vandaan komen, omdat ze het daar goed kennen. Zuidwal ligt tussen de Schilderswijk, Transvaalkwartier en de Stationsbuurt/Rivierenbuurt in.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden