Arib wil Kamer in stilte sturen

Khadija Arib (PvdA) presenteert zich als nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer.Beeld anp

'Een beetje ontroerd' pakte PvdA-Kamerlid Khadija Arib de voorzittershamer op. De komende veertien maanden, tot de volgende verkiezingen, zal zij de Tweede Kamer voorzitten. Het is voor het eerst dat iemand die in Marokko geboren is, voorzitter van de Kamer wordt.

De uitverkiezing van Arib was de verrassende ontknoping van een soort openbaar sollicitatiedebat met vier kandidaten in vier stemrondes, dat tien uur duurde. Geen van vieren was de gedoodverfde winnaar. Ton Elias (VVD) leek te uitgesproken, Van Toorenburg (CDA) te veel een manager, Martin Bosma (PVV) kampte met het feit dat zijn fractievoorzitter onlangs nog de Tweede Kamer een 'nepparlement' noemde en bij Arib speelde haar Marokkaanse achtergrond een rol.

Talenkennis
"Aan mevrouw Arib wil ik vragen: moet een voorzitter goed Engels spreken?", vroeg SP-Kamerlid Ronald van Raak gisteren bijvoorbeeld nog vilein, al was die vraag voor Arib nog een stuk milder dan die van PVV-Kamerlid Sietse Fritsma. "Arib heeft ook de Marokkaanse nationaliteit. Ze moet zich aan de Marokkaanse wet houden. De Nederlandse Tweede Kamer kan geen voorzitter hebben die ook Marokkaans is." Dat laatste liet Arib links liggen. Op de eerste vraag was het antwoord: "Ik ben geen Frans Timmermans, dat zeg ik eerlijk, maar ook geen Louis van Gaal." Arib spreekt zowel Engels als Frans.

"Dit laat ook zien hoe mooi Nederland is als je kansen grijpt", zei Arib toen ze eenmaal verkozen was. Een paar uur eerder had collega-Kamerlid Tunahan Kuzu van de fractie Kuzu/ Özturk opgemerkt dat de NOS de plenaire Kamervergadering van gisteren had kunnen uitzenden onder de titel: 'Hollands Next Kamervoorzitter'. Vier kandidaten, gejureerd door hun 146 collega's. "Mevrouw Arib", vroeg bijvoorbeeld diezelfde Kuzu: "U heeft op televisie gezegd dat de heer Wilders onder uw bewind niet zou wegkomen met zijn uitspraak dat dit parlement een 'nepparlement' is. Maar waar wel mee, wat is de grens?"

Grenzen van het betamelijke
Daarmee bleek Kuzu de kern van het debat te pakken te hebben. Niet alleen hij zocht bij de nieuwe voorzitter naar de grenzen van het betamelijke, dat deden alle zestien fracties. Wat moet een Kamervoorzitter wel en wat absoluut niet tolereren? "Cruciaal voor onze fractie", zei ChristenUnie-woordvoerder Joël Voordewind bijvoorbeeld, "is wat kandidaat Bosma tegen zijn eigen fractievoorzitter zal zeggen als die spreekt van een nepparlement."

Roelof Bisschop (SGP) nam een imaginair voorbeeld. "Wat", vroeg hij de vier kandidaten, "doet u als één van de leden van deze Kamer een ander uitmaakt voor hersenloze onbenul?" en Tamara van Ark (VVD) vroeg Arib waar, als zij blijkbaar 'nepparlement' te ver vond gaan, voor haar de grens ligt. 'Mag flopparlement wel?'

De Kamer mag veel, bleek. Ook van Arib. Die zei weliswaar in Buitenhof dat ze zou ingrijpen als Wilders bij haar 'nepparlement' zou zeggen, maar dat blijkt bij nader inzien te bestaan uit 'er iets van zeggen'. Na afloop reageerde Geert Wilders meteen. "Wat een nepparlement! De beste kandidaat, Martin Bosma, wordt het niet en we eindigen met een Marokkaanse voorzitter."

'Lastpak' Arib gaat Kamer in stilte sturen

De PVV overlaadde haar tijdens het sollicitatiedebat met kritiek op haar Marokkaanse nationaliteit, maar Khadija Arib wijdde er in haar spreektijd geen woord aan. Het doet er niet toe, leek ze met haar zwijgen te willen zeggen.

Op de vragen die de zestien Kamerfracties haar gisteren stelden, ging ze zakelijk en met humor in. Ze zei dat ze minderheidsstandpunten in het parlement wil beschermen. Dat ze ervoor wil zorgen dat het kabinet de Kamer tijdig en fatsoenlijk informeert. En ondertussen wil ze zelf 'zo onzichtbaar mogelijk' zijn als Kamervoorzitter. Ook in stilte kun je veel sturen, merkte ze op.

Doorzetter
Naast haar ruime ervaring als Kamerlid en ondervoorzitter noemde Arib in haar betoog nog andere kwaliteiten om haar geschiktheid te illustreren. Ze zei 'een lastpak' te zijn; handig als je informatie boven tafel wilt krijgen. Ze was de afgelopen anderhalf jaar fractiesecretaris. "Dat telt bij de PvdA voor vijf jaar."

Arib beloofde de Kamer het resterende jaar tot aan de verkiezingen "alle ruimte te geven en in te grijpen waar het nodig is". Onlangs gaf ze in tv- programma 'Buitenhof' aan het door PVV-leider Geert Wilders gebezigde woord 'nepparlement' niet te zullen accepteren, al zou ze hem waarschijnlijk niet de mond snoeren. "Als je ingrijpt, zeg je ergens wat van, niet meer dan dat."

Na de definitieve uitslag stapte Arib snel op de eerder afgevallen PVV-kandidaat Martin Bosma af. Er volgden drie kussen op de wang, waarna Arib de hamer kreeg overhandigd en omringd door camera's plaatsnam in de voorzittersstoel. Een plek die in elk geval tot aan de Kamerverkiezingen van volgend jaar de hare is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden