Column

Argentinië was ook 'failliet', maar doet het weer aardig

Net als de Grieken protesteerden ook de Argentijnen tegen de ingrijpende bezuinigingen om een bankroet af te wenden. (Archief 2002) ©AFP

Hoe je de Griekse situatie noemt, maakt niet uit. Failliet, bankroet, default, er zijn nogal wat termen voor een verschijnsel dat zich vrij simpel laat definiëren: Griekenland heeft meer schulden dan het aankan. In die situatie hebben heel wat landen ook gezeten. En om de Grieken en de feestgangers van 'Oh Oh Cherso' wat gerust te stellen: die landen bestaan nog steeds.

Zo rond de eeuwwisseling werd geijverd voor het schrappen van schulden van feitelijk failliete ontwikkelingslanden. Maar liefst 42 landen in vooral Afrika en Latijns- Amerika verkeerden in een vergelijkbare situatie als Griekenland nu.

Zij het dat de burgers van Ghana, Nicaragua of Niger er aanzienlijk slechter voorstonden dan de gemiddelde Griek. Voor 37 van de 42 armste landen werd een saneringstraject in gang gezet. De kosten om de landen aan een houdbare schuld te helpen, lagen op dik 54 miljard dollar.

In veel Afrikaanse landen worden nu, ondanks de crisis, nog groeicijfers gehaald die de kwalificatie 'goed' kunnen krijgen. De les: schuldsanering kan een goed middel zijn om een land een extra zet te geven in de goede richting in plaats van naar de afgrond.

Een aantal olielanden, zoals Irak en Nigeria, kregen eveneens schuldverlichting. Bij Nigeria werd 18 van de 30 miljard dollar weggestreept en dat land droomt er nu van het Brazilië van Afrika te worden. En laten we vooral niet vergeten dat Duitsland, inmiddels de Europese rots in de branding, in 1923, 1929 en 1945 ook bankroet was. Met de D-mark kon je je woning behangen. In 1923 verkeerde de Duitse munt in een verregaande staat van ontbinding, vergelijkbaar met de Zimbabwaanse dollar twee jaar geleden.

Een grote wanbetaler uit het recente verleden is Argentinië. In 2003 meldde president Kirchner dat zijn land 115 miljard dollar aan schuld niet kon terugbetalen. Geholpen door de honger naar landbouwproducten doet Argentinië weer aardig mee en is zelfs lid van de G20.

Het is spijtig dat lang niet uit elk default lessen zijn getrokken. Vooral na de Argentijnse crisis is verzuimd een model te maken hoe moet worden omgegaan met landen die in gebreke blijven.

Er waren wel aanzetten. Zo ontvouwde Anne Krueger, destijds vicepresident van het IMF, een idee om landen in betalingsproblemen een korte tijd van de verplichting tot betaling te ontslaan.

Die tijd, vergelijkbaar met uitstel van betaling bij bedrijven, moest de gelegenheid geven om met alle schuldeisers tot een vergelijk te komen. De regie zou in handen zijn van het IMF.

Om nog maar even de parallel te trekken met het bedrijfsleven: het IMF zou een rol als bewindvoerder krijgen. Het ging niet door, vooral omdat landen geen trek hadden onder curatele van het IMF te komen.

Jammer dat Kruegers idee niet is uitgewerkt. Het moest een handleiding worden om te bepalen wie de rekening van een bankroet betaalt. Noodzakelijk omdat de eigenaren van schuld overal zitten. En gewenst omdat anders geld van meewerkende schuldeisers verdwijnt in de zak van schuldeisers die op hun strepen blijven staan.

Het handboek 'Wat te doen bij een bankroet' - geschreven door Anne Krueger - had heel wat telefoontjes tussen bondskanselier Merkel en president Sarkozy gescheeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden