Review

Archeon is 'top' in Europa, zeker voor levende Romeinen. Op een festival in Alphen komen ze vechten, eten, slapen en schieten. Ave!

'Vale!', zegt de priester van de tempel in Archeon bij het afscheid. 'Het ga je goed!' Bij binnenkomst heeft hij de bezoeker al begroet met 'Ave'. Hij draagt zijn toga alsof hij nooit anders doet. En in zijn hele optreden draagt de man de sfeer van de Oudheid met zich mee. Hij speelt niet voor Romein, hij ís het.

Elders in het themapark demonstreren militairen van het tweede legioen Augusta, gelegerd in Brittannia, hun scorpio. Met deze staande boog kunnen ze een Keltische tegenstander op wel honderd meter dwars door zijn hart schieten, zeggen ze niet zonder trots. Voor de veiligheid oefenen ze in Archeon met een ui, maar met pijlen kunnen ze net zo goed uit de voeten. Een Romeinse legionair leert kinderen intussen exerceren, in de maat lopen.

Het park in Alphen aan den Rijn viert tot en met 15 augustus voor de vijfde keer het Groot Romeins festival. Uit alle windstreken zijn Romeinen toegestroomd, op z'n Engels: re-enactors, tientallen enthousiastelingen die zich in een historisch kostuum steken en tussen herberg, badhuis, tempel en uitkijktoren een aantal dagen Romein zijn. Ze beelden een Romeins huishouden uit of maken materiaal in ambachtelijke werkplaatsen. Ze verblijven in een gladiatorenbarak of officierstent. Ze gaan gevechten aan of geven een modeshow van slip tot mantel. Ze gaan in bad in een Romeins badhuis of liggen aan met een Romeins drankje of hapje. Mannen, vrouwen, kinderen -'archeotolken' (gidsen) van Archeon, leden van de Romeinse re-enactor groep uit Groot-Brittannië en Nederlandse vrijwilligers.

Het Romeins festival brengt in Archeon veel leven in de brouwerij. Ze komen graag naar Alphen, de Britse Romeinen. De vrijwilligers staan in het wereldje van de liefhebbers van geschiedenis en archeologie in hoog aanzien. Ze hebben prachtig materiaal, zijn historisch goed onderlegd en beoefenen hun 'spel' bijzonder serieus. Er zit van alles bij het Legio Secunda Augusta, van handwerklieden tot universitair geschoolde types. Zo is er een advocaat bij, die na een drukke werkdag vaak colbert en stropdas afwerpt en zich in een Romeinse toga hult.

Maar wat ze in Engeland niet hebben, is een Romeins fort of badhuis of herberg. Daarvoor komen ze naar Alphen aan den Rijn. Daarvoor brengen ze hun vakantie door in het themapark waar de Romeinse aanwezigheid in de Lage Landen zo getrouw mogelijk is nagebouwd, gebaseerd op archeologische vondsten. Archeon is wat dat betreft 'top' in Europa, zeggen de Britse vrijwilligers. Experimenteren met de kennis van het verleden, tot leven brengen van de geschiedenis en uitbeelden hoe het vroeger toeging, dat is nergens zo mooi als in dit park.

Tien jaar geleden werd het met veel bombarie geopend. De huidige medewerkers praten er liever niet meer over, omdat Archeon een reus op lemen voeten bleek te zijn. Na drie jaar ging de zaak op de fles, omdat de attractie veel te grootschalig was opgetuigd. Uiteindelijk volgde een doorstart in 1997, waarbij het project grondig gereorganiseerd en tot een derde teruggebracht werd. Nog steeds krijgen ze bij Archeon vragen als 'Bestaan jullie dan nog?', maar langzaam maar zeker is de loop van het publiek er weer in gekomen. Werden in 1998 75000 bezoekers geteld, vorig jaar bezochten 175000 mensen het park. En dit jaar gaat de teller in de richting van 185000. Door schoolreisjes kwamen dit jaar 45000 kinderen in aanraking met 'levende' Romeinen en mensen uit de prehistorie en de Middeleeuwen. Voor het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) vervult het park een belangrijke rol in het achterland van de Noordzeekust.

Archeologen lopen weg met Archeon, omdat het geen archeologisch pretpark is geworden maar je wel degelijk plezier kunt beleven aan de geschiedenis. En kinderen, en andere bezoekers? Kijk hoe ze zich mengen tussen de Romeinen. Die weten hoe een helm eruitzag, wat ze vroeger aten, hoe ze zich kleedden, waarom ze naar onze streken kwamen en wat ze hier deden. Hoe ze dat weten? Dat hebben die Romeinen hun zelf immers verteld! Zij hébben toch zo'n echte helm op gehad! Zij zíjn immers afgeblaft door hun centurion dat ze niet zo slordig en uit het gelid moesten marcheren ('Stelletje aardappelzakken zijn jullie')! En zij hebben maanzaadbolletjes met honing (globi) gegeten en cola uit een Romeinse beker gedronken!

Archeon is met zes hectare uiteindelijk geen reusachtig park geworden. ,,Maar toch zijn mijn collega's die als Mickey Mouse of Donald Duck in Disneyland of Disneyworld rondlopen, jaloers op ons'', zegt de priester uit de Romeinse tempel. ,,Omdat je hier echt wat beleeft.''

De ontwikkeling in Archeon staat niet stil. Onlangs werd een masterplan gepresenteerd met plannen tot 2011. Er wordt een inheemse Romeinse boerderij gereconstrueerd, die in Rijswijk heeft gestaan. De Villa Rijswijk gaat onderdak bieden aan een museum, waar archeologische vondsten uit de buurt van Alphen worden getoond. Daarnaast zijn er plannen een Romeinse castellummuur te reconstrueren zoals er onlangs een in Alphen is opgegraven, van het 14de-eeuws stadshuis De Roos uit de Amsterdamse Warmoesstraat en van een Karolingische nederzetting. Voor de financiering doet het park een beroep op Europese fondsen en andere instellingen. Ook leveren de Vrienden van Archeon een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van het park.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden