Arbeidsmarkt / Sluipmoord op zwakke werknemer

Per 1 januari is de financiele tegemoetkoming voor werkgevers die werk bieden aan de onderkant van de arbeidsmarkt uitgekleed. Volgens de werkgevers zet het een sluipende moord in op banen voor 'moeilijke werknemers'

AMSTERDAM - ,,We moeten hopen op een kabinet-CDA/PvdA dat de subsidieregelingen Spak en VLW weer in ere herstelt'', concludeert Alfred van Delft van MKB-Nederland, de werkgeversvereniging voor het midden- en kleinbedrijf. ,,Het kabinet-Balkenende heeft zich vergaloppeerd met de ingrepen. Destijds waren er nog banen genoeg, maar dat is nu omgeslagen. De zwakkeren op de arbeidsmarkt zullen nu de dupe worden.''

Het zijn weinig beroemde subsidies met ook nog eens weinigzeggende namen: Spak en VLW. Maar met name voor kleinere werkgevers zijn ze zeer belangrijk. Ze bieden een korting op de loonkosten van minder productieve werknemers, werknemers die zonder die korting te duur zijn gezien hun lage opbrengst. De Spak (zo'n 2000 euro per werknemer per jaar) is bedoeld voor mensen die tot maximaal 115 procent van het minimumloon verdienen, de VLW richt zich op het in dienst nemen van langdurig werklozen.

Met name de afbouw van de Spak doet pijn. De bedoeling van het kabinet-Balkenende was om de Spak dit jaar geheel af te schaffen, maar uiteindelijk is men onder druk van de werkgevers uitgekomen op een geleidelijke afbouw binnen vier jaar. Per 1 januari is de Spak er alleen nog voor werknemers van boven de 23, de jongeren komen niet langer in aanmerking. Bovendien is de subsidie 15 procent gekort.

De uitzendbranche kan gerust grootafnemer genoemd worden. Ruim 40 procent van alle uitzendkrachten, 305000 mensen, komt in aanmerking voor de Spak. Vandaag komt demissionair minister De Geus van sociale zaken naar de opening van het nieuwe kantoor van de werkgeversvereniging in de uitzendwereld (Abu). Volgens zijn woordvoerster zal Hans Kamps, voorzitter van de Abu, de minister nog eens wijzen op de 'onlogische' maatregel de Spak af te schaffen. Ze wijst op de 'allocatieve functie', de mogelijkheid van uitzenders om mensen aan het werk te helpen die verder weinig kans maken op de arbeidsmarkt. ,,Dankzij de Spak kunnen we wat risico's nemen, bijvoorbeeld een groter risico op ziekte of uitval'', zegt ze. Nu de subsidie voor jongeren vervallen is, heb je een grotere kans dat er aan de poort geselecteerd wordt.''

Ook Van Delft van MKB Nederland wijst op het risico van selectie. ,,De Spak is een duwtje in de rug om mensen die minder productief zijn, toch aan te nemen. Zie het maar als een compensatie voor het productieverlies. Nu daarop gekort wordt, zal een ondernemer minder snel dat productieverlies voor zijn rekening willen nemen.'' Van Delft stelt dat het echt niet zo zal zijn dat er nu massaal jongeren op straat worden gezet. ,,Maar het is wel zo dat in deze tijd dat bedrijven toch al minder mooie winsten draaien, dit nog eens extra de winstgevendheid aantast: de loonkosten gaan omhoog. Dan zullen als eersten de zwakkeren ontslagen worden.'' Hij geeft het voorbeeld van een jongere met een afgebroken vmbo-opleiding. ,,Nu is het dankzij de Spak rendabel voor een ondernemer om hem in dienst te hebben en zelf verder op te leiden. Maar nu de subsidie voor hem vervalt zal het toch snel zo zijn dat de ondernemer de jongen laat gaan om er een ander met een voltooide opleiding voor terug te nemen.''

De bezuiniging zoals die wordt doorgevoerd gaat geleidelijk, maar levert dit jaar al 300 miljoen euro op. In 2007, als de bezuiniging is afgerond, wordt jaarlijks 1,1 miljard aan subsidies bespaard. In het akkoord dat sociale partners in het najaar sloten met het kabinet is afgesproken dat er dit jaar nog eens overlegd wordt over de afschaffing van de stimuleringsmaatregelen. Van Delft heeft goede hoop: ,,Ik heb bij het CDA ook al voortschrijdend inzicht geconstateerd, de arbeidsmarktsituatie is nu wel wat anders dan ten tijde van het regeerakkoord. Een regering met PvdA zal het CDA wel overstag doen gaan voor het behoud van de banen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden