Arbeidsbeperkten nauwelijks aan de slag in het onderwijs

banenplan | Er werken steeds minder mensen met een beperking bij de overheid. Vooral de scholen schieten tekort.

'De banenafspraak is op ons nog niet van toepassing.' Het is één kort zinnetje in het meerjarenplan van een schoolbestuur, maar zeer veelzeggend.


Veel scholen in het basis- en voortgezet onderwijs hopen dat gemeenten en provincies voldoende werkplekken bieden aan arbeidsbeperkten, zodat zij buiten schot blijven. Als andere overheidsinstellingen zorgen dat er binnen tien jaar 25.000 banen bijkomen, hoeven scholen zich niet in te spannen.


In 2012 hadden nog ruim vijfduizend mensen met een aandoening een contract bij een overheidsinstelling. Eind 2016 waren het er ruim duizend minder, terwijl het banenplan van demissionair staatssecretaris Jetta Klijnsma van sociale zaken er juist voor moet zorgen dat meer arbeidsbeperkten aan het werk komen.


"Er moet nog veel gebeuren", reageert Hans Spigt. Hij was twee jaar lang de officiële aanjager van het banenplan voor de overheid. Zijn contract liep af op 1 maart en zonder dat het ministerie van sociale zaken er enige ruchtbaarheid aan gaf, is die verbintenis niet verlengd of door een ander ingevuld.


Klijnsma voelt zich daar ook niet meer verantwoordelijk voor. "Mijn collega van binnenlandse zaken, Ronald Plasterk, mag de Kamer goed informeren over het vervolg van de aanjaagperiode, want hij vertegenwoordigt de overheden", deelde ze begin dit jaar in een Kameroverleg mee.


En daarmee trekt Klijnsma opeens haar handen ervanaf. Spigt: "Formeel klopt het dat Klijnsma niet verantwoordelijk is voor de realisatie, maar Plasterk. Alleen heeft de staatssecretaris de afgelopen periode altijd het thema bij zichzelf gehouden. De debatten over het banenplan werden met haar gevoerd."


Het Verbond Sectorwerkgevers Overheid neemt de coördinatie van het banenplan nu op zich. "Dat is het VNO-NCW van de overheid", verduidelijkt Spigt. Het lijkt hem verstandig om ook de brancheorganisaties zelf meer verantwoordelijkheid te geven. "Zo is het niet terecht dat er op scholen weinig gebeurt. Daar kunnen de PO-Raad en VO-Raad wat aan doen."


Spigt begrijpt dat scholen met een hoge werkdruk kampen en weinig financiële middelen hebben, maar dat biedt ook kansen. Een arbeidsbeperkte kan de taak van een leerkracht verlichten. Door bijvoorbeeld materiaal klaar te zetten voor een les handvaardigheid, tekeningen op te hangen, potloden te slijpen, kasten op te ruimen en te assisteren bij evenementen.


"Als alle zevenduizend basisscholen ieder één schoonmaker in dienst nemen die de wc's schoon houdt, de koffiekamer en de gang, zijn er al zevenduizend banen gerealiseerd. Dan ben je er. Zo simpel is het."


Spigt zag veel wantrouwen in het onderwijs over de tijdigheid van de banenafspraak. "In het verleden was er een regeling dat scholen gesubsidieerd conciërges moesten aannemen, en na een paar jaar verviel de subsidie."


Voor het aannemen van arbeidsbeperkten is er nu ook loonkostensubsidie, de mogelijkheid van een jobcoach, en school hoeft niet door te betalen bij ziekte. Toch is het onderwijs zeer terughoudend. De PO-Raad meldt op zijn website dat een schoolbestuur de mensen met een beperking niet per se in dienst hoeft te nemen. Ook ingeleende mensen tellen mee voor het banenplan.


Dankzij deze constructie is het de overheid vorig jaar nog gelukt om het tussendoel van drieduizend extra banen te halen. Maar ook het aantal uitzendcontracten voor arbeidsbeperkten lijkt sindsdien terug te lopen.


Spigt: "Aanjagen alleen is niet meer voldoende. Er moeten echt maatregelen komen. Het volgende kabinet kijkt namelijk tegen 30.000 leerlingen aan die van het speciaal voortgezet onderwijs komen en geen baan hebben. En er is geen Wajong meer en geen sociale werkplaats."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden