Arabische top ontaardt in chaos

De Arabische top in Beiroet dreigt uit te lopen op een mislukking. Delegaties liepen weg, het Saoedische vredesplan lijkt gestrand. Wel mag Arafat alsnog zijn toespraak houden.

BEIROET - Even leek het de Arabische Liga te lukken: een concreet vredesvoorstel aan de Israëliërs dat door de hele Arabische wereld werd gesteund. Het zou een Palestijnse staat betekenen, en erkenning voor Israël, als dat land zich terugtrekt uit alle sinds 1967 bezette gebieden.

Het leek te mooi om waar te zijn, en dat was het ook. Al na de derde toespraak ging gisteren het mis op de top. Het eindigde met de gebruikelijke retoriek en met -zoals gebruikelijk- boze delegaties die opstapten.

De Palestijnen zelf, om wie de hele conferentie was begonnen, pakten hun spullen, nadat een beloofde toespraak van Arafat via de satelliet uit het programma was geschrapt.

Die crisis werd gisteravond bezworen. Arafat mag vandaag alsnog zijn toespraak houden. Maar dat betekent niet dat de conferentie alsnog een succes zal worden.

In de lobby van het Phoenicia hotel in Beiroet, waar de Liga bijeen is, heerst aan het begin van de top nog een verwachtingsvolle drukte. Arabieren in traditionele thobes, met rode of witte hoofddoeken, wandelen tussen Arabieren in westerse kostuums. Er zijn ook tulbanden te zien, kromzwaarden en militaire uniformen bezaaid met lintjes.

De leiders van al die delegaties vertonen zich in de lobby echter niet. Zeker de Egyptenaren niet, nu ze aan iedereen moeten uitleggen waarom hun president Moebarak afzegde. Ook de afwezigheid van de koning van Jordanië heeft de Saoediërs teleurgesteld.

Het is hún vredesplan dat de conferentie domineert. Maar er is nog niets verloren. De zaak is wat de Saoediërs betreft allang in kannen en kruiken, voorgekookt tijdens gesprekken in de hotelkamers: Egypte en Jordanië steunen gewoon het vredesplan. Het wachten is voor initiatiefnemer Saoedi-Arabië op de handtekeningen, zodat het plan doorgestuurd kan worden naar Israël. De Saoediërs denken -'officieus, hoor'- dat Moebarak wegblijft omdat hij probeert te balanceren tussen de fundamentalisten in eigen land, en het Arabische 'vredesoffensief'.

Het vredesplan van kroonprins Abdoellah is in feite niet zo baanbrekend. Wat wel nieuw is is dat de Saoediërs zich in de strijd hebben gegooid. Waarom ze zich nu plotseling voor de vrede inzetten wordt metaforisch uitgelegd.

,,Prins Abdoellah is een goede tuinier. Hij weet wanneer de appel rijp is om geplukt te worden. Onder de Arabieren is nu toch wel de consensus bereikt dat het zo niet langer kan.''

De Saoedische delegatie verwachtte geen verrassingen, enkel dan dat het Arabische voorstel wel eens het einde van de regering-Sjaron kon inluiden.

Maar blijkbaar was de appel nog niet rijp genoeg. Want tijdens de fotosessie een uur later blijkt al dat iedereen glimlacht, behalve de Syriërs.

De appel is hun te zuur. De toespraak van kroonprins Abdoellah negeert hun humeur, maar met de toespraken van de Syrische president Assad en die van zijn Libanese collega Lahoed wordt duidelijk een andere toon gezet: het is allemaal goed en wel wat de Saoediërs uit de hoed toveren, maar wat weten zij eigenlijk van Israëlisch terrorisme af? Komen de Israëliërs er zo makkelijk van af?

De Palestijnse minister Saeb Erekat zit intussen te wachten op de toespraak van Arafat, die live zou worden uitgezonden, net na de toespraak van kroonprins Abdoellah. Maar hij kan lang wachten. De Syriërs hebben op dat moment al, naar verluidt, de stekker uit het stopcontact getrokken. Niks Arafat.

De chaos lijkt compleet. De Libanezen proberen nog uit te leggen dat ze alleen maar van plan waren om het wat later uit te zenden, om Sjaron geen gelegenheid te geven de satellietverbinding te hacken -hij had tenslotte gezegd dat hij ook best wat wilde zeggen op de conferentie. Maar de Palestijnen zijn dan al weg.

Kroonprins Abdoellahs woorden 'Moge God ons plan steunen', zijn blijkbaar niet verhoord. En alhoewel nog moet worden afgewacht wat er allemaal in de wandelgangen wordt besproken, deze conferentie is zo goed als afgelopen. Zelfs de terugkeer van de Palestijnse delegatie lijkt daaraan niets meer te kunnen veranderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden