Arabische minderheid vecht voor haar Zuidwest-Iran - vanuit Rijswijk

De aanslag op een militaire parade in Ahvaz, op 22 september. Beeld REUTERS

De aanslag zaterdag in Zuidwest-Iran maakte wereldnieuws van Asmla, een kleine club separatisten die werkt vanuit Rijswijk.

Yaqoub Hor al-Tostari was er dit weekend snel bij. De woordvoerder van de Arabische beweging voor de Bevrijding van Ahwaz (Asmla) meldde aan het tv-station Iran International in Londen dat hij wist wie verantwoordelijk was voor de dodelijke aanslag in de Iraanse stad Ahvaz: het Ahvaz Nationale Verzet (ANR).

ANR is de overkoepelende term voor Arabische organisaties die zich in het zuidwesten van Iran verzetten tegen de overheersing door het Perzische regime. Tostari's Asmla is een van die clubs - met een hoofdtak in Denemarken en een afdeling in Nederland. "Bij de aanslag waren we zelf niet betrokken", zegt Tostari telefonisch vanuit Denemarken waar hij in 2007 asiel kreeg. "Maar hij was wel legitiem."

Ook Iran wist al direct na de aanslag bij wie het de schuld moest leggen: Arabische separatisten zoals de Asmla, met hulp van aartsvijand Saudi-Arabië. De Nederlandse en Deense ambassadeur werden op het matje geroepen en Teheran heeft een officieel uitleveringsverzoek voor Tostari neergelegd bij Denemarken. Dat land heeft op zijn beurt een onderzoek naar de Asmla aangekondigd.

Dreiging van binnenuit

Asmla werd in 1999 opgericht door onder anderen Ahmad Mola Nissi, die toen in Nederland in ballingschap leefde. Asmla wilde opkomen voor de Arabische minderheid in de Iraanse provincie Khuzestan, of al-Ahvaz zoals de Arabische minderheid de regio zelf bij voorkeur noemt.

Die minderheid werd en wordt onderdrukt door het regime in Teheran, zo blijkt onder meer uit rapporten van Amnesty International en Human Rights Watch. Ze woont in de rijkste provincie van het land - waar 85 procent van alle olie wordt gewonnen -maar merkt daar weinig van. De Arabieren mogen hun taal niet spreken, de rivieren in hun regio worden afgedamd om het water naar centraal Iran te laten stromen, demonstraties neergeslagen.

Het regime in Iran ziet de Arabische minderheid als een belangrijke bedreiging, omdat zijn vijanden - Saudi-Arabië en Amerika - de onvrede onder deze groep kunnen gebruiken om het regime van binnenuit te verzwakken. De adviseur voor nationale veiligheid in de VS, John Bolton, heeft daar al expliciet voor gepleit.

Saudi-Arabië heeft een lange geschiedenis van het opstoken van Arabische minderheden in Iran, en Riyadh stelt openlijk dat het een mogelijk conflict met Iran het liefst op Iraanse bodem uitvecht. Teheran is ervan overtuigt dat Saudi-Arabië Asmla financiert.

Onopvallend kantoorpand

Asmla is gehuisvest op een bedrijventerrein in Rijswijk, waar de organisatie een verdieping huurt in een onopvallend kantoorpand. Onder het systeemplafond is een kleine studio ingericht om interviews op te nemen. Verder zijn er een ontmoetingsruimte met een bank en enkele kamers waar een redactie haar werk doet. Die bestaat vooral uit jonge vrijwilligers, die contact proberen te houden met mensen in Khuzestan en de hele dag door filmpjes en foto's zien van arrestaties, gemartelde lichamen of demonstraties.

In november 2017 werd voorman Nissi in Den Haag vermoord. Bij Asmla weten ze zeker het een politieke moord is. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo doelde daar ook op, toen hij waarschuwde voor de dreiging van Iran, dat 'in het hart van Europa mensen laat vermoorden'. Maar het politieonderzoek naar de moord op Nissi loopt nog.

Dat Teheran Asmla op de korrel neemt, is niet heel gek: de organisatie heeft in het verleden terreuraanslagen gepleegd in Iran. Woordvoerder Tostari zegt echter dat zijn organisatie nu alleen politieke doelen nastreeft. Voor de Asmla-zegsman is het helder. "Ik zou onze positie graag voor een rechtbank verdedigen, mits die in Europa is. Ons werk is puur gericht op politiek en media. We nemen niet deel aan welke actie in Ahvaz dan ook. We zeggen alleen dat het legitiem is dat de mensen daar zich verzetten tegen een repressief regime."

Lees ook:

Iran wijst naar Nederland na de aanslag op een militaire parade

De Tweede Kamer wil opheldering over de diplomatieke rel tussen Teheran en Den Haag. Iran verwijt Nederland onderdak te bieden aan dissidenten die achter de aanslag van afgelopen weekeinde zouden zitten. VVD-Tweede Kamerlid Sven Koopmans: 'Welke informatie heeft Teheran? Laat de Iraanse regering die delen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden