Arabische man blijft traditioneel

Bij jonge vrouwen in het Midden-Oosten is een ontluikend feminisme te bespeuren. Beeld EPA

Gaat het glazen plafond in de Arabische wereld aan diggelen, of blijven vrouwen veroordeeld tot een ondergeschikte rol?

Als er al barsten ontstaan, dan is het niet dankzij jonge Arabische mannen. Zij zijn overwegend vaak net zo conservatief als hun vaders en opa’s. Bij jonge vrouwen in de regio is juist een ontluikend feminisme te bespeuren.

Een forse groep van hen wil de traditionele rolverdeling tussen man en vrouw op de schop nemen. Hoewel mannen overwegend tegen seksegelijkheid zijn, is toch een kwart van de jonge Egyptenaren, Libanezen, Marokkanen en Palestijnen voorstander van een grotere rol van de vrouw in het dagelijks leven.

Dat blijkt uit een omvangrijk opinieonderzoek onder zo’n tienduizend mannen en vrouwen tussen de 18 en 59 in de vier hiervoor genoemde landen. De studie is uitgevoerd door Promundo, een organisatie die opkomt voor gelijkheid tussen de seksen, en de VN-organisatie voor vrouwenrechten UN Women.

Moet een getrouwde vrouw evenveel recht hebben om buitenshuis te werken als haar echtgenoot, was een van de voorgelegde vragen. In Egypte vindt 75 procent van de vrouwen van wel. Mannen denken daar overwegend anders over, slechts 31 procent vindt dat een goed idee.

Het onderzoek laat zien dat er op veel punten een gat bestaat tussen de opvattingen van vrouwen en mannen. Toch betekent dat niet automatisch dat vrouwen massaal hun eigen rechten omarmen. 56 procent van de Egyptische vrouwen bijvoorbeeld is voorstander van vrouwenbesnijdenis, tegenover 70 procent van de mannen.

Verklaringen

De onderzoekers denken te weten waarom jonge Arabische mannen in grote lijnen net zo denken over seksegelijkheid als hun vaders en grootvaders. Van huis uit krijgen veel jongens mee dat ze kostwinner moeten worden. Als het dan door de slechte economie niet lukt een baan te vinden zijn zij meer geneigd tot een conservatieve opvatting. Het religieus fanatisme in de regio is een andere belangrijke verklaring. Veel jongeren zijn opgegroeid in een tijd waarin extreme opvattingen vaker op de voorgrond kwamen.

Een andere opvallende uitkomst is dat veel vrouwen in de Arabische wereld, meer dan mannen, diep ongelukkig zijn. Liefst 40 procent van de Egyptische vrouwen lijdt aan depressiviteit, tegen zo’n 20 procent van de mannen. Veel mannen zijn gefrustreerd en hebben stress, bijvoorbeeld vanwege werkloosheid. Eenmaal thuis moeten vrouwen de klappen incasseren, al te vaak ook letterlijk.

“Er bestaat het idee over de Arabische wereld dat het patriarchaat dominant is en dat dit fantastisch is voor mannen”, aldus onderzoekleidster Shereen el-Feki tegen de Britse omroep BBC. “Maar het patriarchaat werkt vooral voor mannen aan de top van de piramide. Voor iedereen daaronder – mannen en vrouwen – is het leven heel erg moeilijk”, nuanceert El-Feki het beeld van de man in het Midden-Oosten.

Het traditionele rollenpatroon krijgen Arabieren vaak van huis uit mee. Precies daar ligt ook de sleutel om het rollenpatroon te doorbreken, schrijven de onderzoekers. Vooral vaders hebben een cruciale rol. Jonge mannen die hun eigen vaders geweld zagen gebruiken tegen hun moeder, delen vaak zelf ook klappen uit aan hun partners. Terwijl vaders die hun dochters aanmoedigen zichzelf te ontwikkelen of een eigen huwelijkspartner te kiezen, juist bijdragen aan de opkomst van sterke vrouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden