Arabische les moet vooroordelen slechten

Voetballende Arabische jongeren in Haifa. Noord-Israël telt veel Arabische Israëliërs maar zij hebben weinig contact met Joden. (FOTO AP)Beeld AP

Gebrek aan discipline is de vloek van het Israëlische schoolsysteem. Maar als Soehair Khleif al een probleem heeft om haar leerlingen uit groep vijf onder controle te houden, dan is het omdat ze zo enthousiast zijn over hun nieuwe vaardigheden dat ze de antwoorden door elkaar heen schreeuwen.

Welk onderwerp is zo fascinerend dat tienjarige Israëliërs hun enthousiasme nauwelijks kunnen temperen? Gesproken Arabisch. Het wordt voor het eerst onderwezen aan Joodse tien- en elfjarigen in Noord-Israël, via het programma ’Taal als culturele brug’.

Israëls schoolsysteem is verdeeld in een Joodse en een Arabische variant, waar kinderen onderwezen worden in hun moedertaal. Khleif en 52 andere Arabische vrouwen die les geven op Joodse scholen –op zich al een zeldzaam verschijnsel– proberen jonge Joodse Israëliërs niet alleen basisvaardigheden gesproken Arabisch bij te brengen, maar ook waardering voor de cultuur van Israëls Arabische minderheid. Daarvoor gebruiken ze spelletjes, liedjes en video’s, naast een handboek en website waar de leerlingen mee kunnen oefenen.

„Omdat dit een nieuw onderwerp en een nieuwe onderwijsmethode is, zijn mijn leerlingen heel nieuwsgierig en enthousiast over de lessen”, zegt Khleif. Zij is de enige Arabische leraar die lesgeeft op een school met Joodse plattelandskinderen. „We kunnen niet net doen alsof er geen spanningen zijn tussen Joden en Arabieren in Israël. Maar hoewel je niet kunt voorkomen dat kinderen buiten school bloot worden gesteld aan negatieve ideeën, komen ze naar de klas met een open houding. Als ik hun vooroordelen kan verminderen, dan is mijn werk een succes.”

Een belangrijke doelstelling van het nieuwe programma is inderdaad om anti-Arabische vooroordelen tegen te gaan voordat ze wortel schieten in de Joodse schoolkinderen. In een peiling onder 536 Joods-Israëlische middelbare schoolkinderen bleek eerder dit jaar dat 50 procent van hen tegen gelijke rechten voor Arabieren is, 56 procent wil niet dat Arabieren verkiesbaar zijn voor het parlement.

Niet een leerling van Khleif is ooit bij een Arabische Israëliër thuis geweest. Het ministerie van onderwijs heeft voor het taalproject dan ook 24 Joodse scholen aan een Arabische evenknie gekoppeld. De scholen voeren samen projecten uit –voor het milieu bijvoorbeeld, of ze richten een koor op– opdat de kinderen met elkaar omgaan.

Tot nu toe was klassiek Arabisch verplicht voor Joodse leerlingen van hun dertiende tot hun zestiende. Maar klassiek Arabisch is iets heel anders dan gesproken Arabisch, en het heeft nooit geleid tot interactie tussen Joodse en Arabische kinderen. „Het idee is om er een hoop grammatica in te stampen, en te vertalen – zoals vroeger Latijn”, zegt handboekschrijver Elah Vestra. Zij ontwikkelde onder anderen ’Taal als culturele brug’ op verzoek van Abraham Fund Initiatives, een organisatie die een betere Joods-Arabische samenleving nastreeft. „En Arabisch werd altijd gegeven onder het mom van ’Ken de vijand’, verzucht Velstra. Het idee achter het nieuwe programma is ’Leer je buurman kennen’.

Er zijn plannen om het programma in het nieuwe schooljaar ook in het zuiden in te voeren. Daar wonen de meeste bedoeïenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden