Arab Vision bekeert moslims

Er is veel discussie over Arabische satellietzenders zoals het nieuwe Al Jazeera International, en hun invloed op Europese moslims. Maar ze hebben ook christelijke tegenvoeters, gericht op de Arabische wereld. Zoals Arab Vision, dat ook Nederlands geld krijgt. „Wij zijn erg tegen de islam.”

Zichtbaar trots somt Cor Weeda de prestaties van Trans World Radio (TWR) op: 1800 uur radio per week, te beluisteren in 200 talen in 160 landen. „Om de onbereikten te bereiken.” De respons is groot. De dertig kantoren van TWR (de zender werd in 1954 opgericht door een Amerikaanse evangelist) ontvangen samen een miljoen brieven per jaar. „Terwijl een postzegel in sommige landen net zoveel als twee broden kost.”

Weeda (55) is ‘missionair coach’ bij de Nederlandse vestiging van TWR. Die startte in 1965. In datzelfde jaar opende toenmalig prinses Beatrix een tweede zendstation voor TWR op Bonaire.

Weeda en zijn collega’s in Barneveld zorgen voor ’ondersteuning’: zendtijd kopen bij lokale radiozenders, studiotijd bekostigen, en programmamakers op locatie financieel ondersteunen.

Die programmamakers zijn evangelisten, hun taak is het bekeren van niet-christenen. „Het is een plicht om de levens te veranderen van hen die de absolute waarheid niet kennen”, stelt de internationale website van TWR.

Die is geïllustreerd met plaatjes van lachende Afrikaanse kinderen. „Een meerderheid van de kinderen en jongvolwassenen gelooft dat God niet van belang is of niet bestaat”, staat er. „Voor de toekomst van de wereld is niets belangrijker dan deze generatie te bereiken met Gods woord.”

Daar is Inge Verhoef-Postma het mee eens. „Wij willen mensen vormen tot volgelingen van Jezus”, zegt ze. Verhoef-Postma (41) is directeur van het Nederlandse kantoor van Arab Vision, producent van evangelische tv-programma’s gericht op de Arabische wereld. Hoeveel bekeringen die al hebben opgeleverd? „Wij werken voor mensen, niet voor statistieken”, zegt ze.

Arab Vision werd in 1997 opgericht door een Nederlander die nu in het Midden-Oosten woont en zich bedient van het pseudoniem ‘Abu Banaat’, Arabisch voor ‘Vader van dochters’. Volgens Verhoef-Postma houdt Vader van Dochters zich bezig met fondsenwerving en levert hij ’veel ideeën’ voor programma’s. Die worden gemaakt door producenten in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

In welke landen precies zegt ze liever niet, om problemen met autoriteiten te voorkomen. „Evangelisatie is in sommige landen verboden. We moeten voorzichtig werken.” Het aanbod van Arab Vision bestaat uit onder meer films, muziekclips en talkshows. „Op de Arabische tv zijn christenen niet vertegenwoordigd”, zegt Verhoef-Postma. „Als ze dan een van onze videoclips zien, denken ze: hé, wij mogen er ook zijn.”

Arab Vision wil niet alléén evangeliseren, zegt ze, maar ook hulp bieden aan plaatselijke kerken, en ’bijdragen aan een rechtvaardiger samenleving’. „Al kun je kunt natuurlijk niet zeggen: wij zijn een fijne westerse democratie en dat komen we hier ook even planten. Wij onderhouden contacten met verschillende lokale kerken. We zitten niet in een bepaalde hoek en willen ook niet als Westerlingen even binnen komen vallen.” En, haast ze zich te zeggen, Arab Vision stelt zich tegen de kerken kritisch op.

„Wij hebben geprotesteerd tegen een verbod op vertoning van de Da Vinci Code. Wij willen niet dat de kerk censuur oplegt. Niet van dat benauwde.”

Arab Vision maakt bijvoorbeeld anti-abortus programma’s. ’Pro life’, zegt Verhoef-Postma liever. „Dan overleggen we met plaatselijke bisschoppen. Samen kijken we of de tijd rijp is voor een programma daarover. Maar dan moet je het onderwerp zó brengen dat niet iedereen meteen de knop omzet.”

Andere kwesties, die in talkshows aan de orde zijn geweest zijn vrouwenbesnijdenis en Aids.

Die ziekte, zo valt te lezen in een brochure van Trans World Radio, wordt veroorzaakt ’door een gebrek aan morele waarden’.

Daarom delen de evangelisten van TWR in ’onbereikte’ gebieden opwindradio’s uit, alvast afgestemd op de frequentie van TWR in die regio. Omdat batterijen of een satellietontvanger niet nodig zijn, is zelfs in de meest afgelegen gebieden het evangelie te horen.

„In Afrika ontstaan er rondom de opwindradio allerlei onmoetingen”, zegt Cor Weeda. „Een soort gemeenten eigenlijk. In Nederland lijkt mij dat ondenkbaar.”

Voorlichting over Aids is belangrijk zegt Weeda, maar verder stelt TWR, anders dan Arab Vision, zelden maatschappelijke kwesties aan de orde. „Het gaat om de basale verspreiding van Gods woord.” Dus bestaan de uitzendingen uit bijbeluitleg en is er een dagelijks programma waarin de hele Bijbel wordt voorgelezen, in allerlei talen die minimaal een miljoen sprekers hebben. Van Genesis tot Openbaringen duurt vijf jaar, daarna begint het weer van voor.

Een van de belangrijkste ’targetgebieden’ van TWR is China, zegt Weeda. „Onze zendmast voor China staat op een Amerikaanse legerbasis op het eiland Guam in de Stille Oceaan. Zoiets is een klein wondertje dat de Here God ons heeft gegeven.”

Maar, zegt Weeda ook, evangeliseren in China is gevaarlijk, voor de zendelingen en voor de luisteraars naar christelijke programma’s. „Hoewel, als je een koptelefoontje opzet, hoeft niemand te weten dat je luistert.”

En ja, een zendeling treft wel eens een verkeerde persoon. Dan volgt een arrestatie en soms celstraf. „Dat is ook de weg van de Heer”, zegt Weeda.

„Voor de sfeer in een gevangenis is het heel goed om je daar te gedragen als een christen. God gebruikt ook gevangenschap om te getuigen. Zodat de cipiers vragen: willen jullie niet nog een half jaar blijven?”

Met sommige zendelingen loopt het slechter af, weet Weeda. Marteling en moord komen voor. „Maar het is ieders vrije keuze om zending te bedrijven.”

Maar mag je mensen in gevaar brengen door ze van Bijbels te voorzien? Weeda: „Iemand die er intens naar verlangt zijn geloof door te geven aan zijn landgenoten moet je altijd helpen.”

En in de zending, zegt hij, is altijd gevaar aanwezig, lichamelijk én geestelijk – van lokale tovenaars die concurrentie vrezen.

Ineke Verhoef-Postma woonde en werkte zelf in het Midden-Oosten. „Via internet en satelliet kun je alles bij mensen krijgen. Daarvoor moeten onze medewerkers zich soms verantwoorden bij de politie. Dan hebben buurtbewoners geklaagd dat er in een tv-studio porno wordt gemaakt, dat kinderen met snoep voor de camera gelokt worden. Altijd moeten de buitenlanders op het matje komen.

Nooit vraagt men zich af of de beschuldiging wel klopt. Dat een kantoor wordt opgedoekt is tot daaraan toe, maar ik wil voorkomen dat onze mensen in de gevangenis komen.”

Misschien is het dan verstandiger om níet te evangeliseren? „Wij zijn christenen, wij geloven dat Jezus de ware is”, zegt Verhoef-Postma. „Verder laten we iedereen vrij in zijn keuze: je kunt onze programma’s bekijken of niet, je kunt de Bijbel gaan lezen of niet. Wij geloven dat je voor tijd en eeuwigheid gelukkig zult zijn als je voor Jezus kiest. Om dát voor jezelf te houden, dat is egoïstisch.

Persoonlijk ben ik erg tegen de islam. Maar niet tegen mensen. Ja, die twee zijn te scheiden. Ik wil voorkomen dat mensen zeggen: ’waarom heb je me de Vader onthouden?’. In ons postmoderne denken is er geen waarheid meer. Maar in alle radicaliteit en zachtmoedigheid kun je wijzen náár en wijzen óp. Met evangelisatie proberen wij mensen gelukkiger te maken.”

Cor Weeda: „Ik heb de Bijbelse boodschap niet bedacht maar ben er wel door geraakt. Ik geloof dat het het belangrijkste in je leven is. Ik ben een volgeling van Jezus en zijn grote opdracht: gaat heen en verkondig het evangelie. Ik vind niet dat alle godsdiensten gelijk zijn. Ik ben overtuigd door de woorden van Jezus die zegt: ‘Ik ben de Weg en de Waarheid’.

Ik kan niemand het geloof geven, maar wel vertellen wat mij ervan overtuigd heeft dat Christus de enige en de eerste is. Dat is een vorm van naastenliefde. Iemand dat onthouden zou liefdeloos zijn.”

Ja, zegt Weeda, het geseculariseerde Nederland is zo langzamerhand zelf ook een zendingsland geworden. „Het geloof schijnt niet meer zo’n aantrekkingskracht te hebben dat mensen zeggen: hé, daar sluit ik me bij aan.”

Daarom heeft TWR nu een ‘principebesluit’ genomen om vanaf 2007 Nederlandstalige radioprogramma’s te maken via internet.

En Nederlandse moslims als doelgroep? „Wij geloven niet dat een moslim zo snel op de site van TWR zou komen”, zegt Weeda. We zouden op aanvraag wel Arabische programma’s kunnen aanbieden via de Nederlandse website. Maar we gaan die uitzendingen niet het land inplempen.”

Ineke Verhoef-Postma wéét dat moslims in Nederland de programma’s van Arab Vision bekijken. De conciërge van de school van haar kinderen, bijvoorbeeld. Op een flatje in een Groningse achterstandswijk kijkt hij via de schotelantenne. „Ik geef hem ook wel eens wat promotiemateriaal”, zegt Verhoef-Postma. „Dat vindt hij leuk.”

Zowel TWR als Arab Vision worden vooral gefinancierd uit giften. Arab Vision kreeg dit jaar uit Nederland ongeveer 250 duizend euro aan giften, TWR ruim 1,3 miljoen. Hun sympathisanten bevinden zich vooral in evangelische en reformatorische kerken, maar ook wel in de PKN.

Het maatschappelijk klimaat, zegt Ineke Verhoef-Postma, heeft duidelijk invloed op de hoogte van de donaties.

„In Nederland zijn christenen moslims enge mensen gaan vinden. Vanuit die angst vinden ze evangelisatie belangrijk. De terrorist ligt voor de deur, ik zal niet ontkennen dat dat voor ons gunstig is. Maar je moet blijven benadrukken dat je met mensen te maken hebt. Moslims zijn gewone mensen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden