App helpt kind met autisme in lastige sociale situaties

Hulpje op smartphone legt uit hoe je je excuses maakt of een compliment geeft

De computerlokalen op de Daaf Gelukschool in Haarlem zijn 'prikkelarm' ingericht, dat wil zeggen: sober. Een paar tafels met stoelen staan ver uit elkaar tegen de witte muren. Er is een schoolbord en er hangt een klok aan de muur. Verder zijn er geen posters of frutsels, want dat zou de autistische kinderen die er les krijgen te veel afleiden.

Vandaag is er wel wat afleiding. KPN-medewerkster Patricia Bruisten zit in de klas om de leerlingen te instrueren over de website sociaalopstap.nl en de bijbehorende applicatie (app). Het SociaalOpStap (SOS)-programma, ontwikkeld door het Landelijk Netwerk Autisme (LNA) en het Centrum Educatieve Diensten, helpt kinderen met autisme in lastige sociale situaties de juiste stappen te zetten.

Leerling Maarten van Bruggen (13) zit glunderend achter een van de computers in een hoekje van de klas. Hij kijkt naar zijn gloednieuwe smartphone die hij zojuist heeft gekregen. Maarten had al twee mobiele telefoons, maar deze is veel mooier. 'Is deze ook twee gig?", vraagt hij aan haar. "Ik wil namelijk mijn muziek overzetten." Maar de telefoons - inclusief een jaar lang een maandelijks tegoed van 15 euro - zijn niet zomaar een cadeautje voor de kinderen van de school. Het zijn 'hulpjes voor lastige situaties'.

Hoe de leerlingen die hulpjes kunnen gebruiken, horen ze van de mensen van KPN, van Bruisten en dertig andere collega's die zich als vrijwilliger aanmeldden. Hoe maak je contact? Wat doe je als je iemand wilt troosten of excuses wilt maken? Hoe geef je een compliment? "Voor velen gaan dit soort situaties bijna vanzelf. Maar voor jongeren met autisme zijn ze heel ingewikkeld", zegt SOS-projectleider Sylvia Hasper. "Ze kunnen zich vaak niet in de ander verplaatsen, hebben moeite met communiceren en verliezen zich vaak in details." De site geeft over bijna honderd sociale thema's uitleg in tekst en beeld, maar leerlingen kunnen zelf ook lastige momenten toevoegen. Vervolgens kunnen ze alle informatie overzetten naar hun telefoon. "En dan hoeven ze niet meer met een map informatie onder hun arm te lopen", aldus Hasper.

Voorafgaand aan de kennismaking tussen de leerlingen en de KPN'ers legt Hasper de vrijwilligers uit dat autisme een stoornis is waar je een leven lang last van hebt. Eén procent van de Nederlandse bevolking heeft een vorm van autisme. Op de Daaf Gelukschool zitten geen autistische leerlingen met een verstandelijke beperking, ze zijn allemaal in staat hun vmbo of havo te halen. Hasper: "Maar daarvoor hebben deze kinderen wel structuur nodig, en mag er niet te veel drukte zijn en afleiding."

Volgens Hasper kunnen de kinderen door het SOS-programma vaak toe te passen de stappenplannen "verinnerlijken" waardoor ze op den duur geen hulp meer nodig hebben.

Maarten heeft aan het eind van de instructie de SOS-app nog niet helemaal onder de knie. "Het zal wel een weekje duren voordat ik dat hele ding begrijp." Een vraag is hem wel al opgevallen op de site: Hoe ga ik om met een bruiloft? "Daar ga ik wel even naar kijken, want volgende week trouwen mijn oom en tante en ik ben nog nooit op een bruiloft geweest."

Mooiste Contact Fonds bestrijdt eenzaamheid
In het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft KPN in 2007 het Mooiste Contact Fonds opgericht. Daarmee wil het telecombedrijf initiatieven ondersteunen die eenzaamheid bestrijden door middel van het leggen van contact.

"Er lopen projecten met ernstig zieke kinderen, bejaarden of mensen in achterstandswijken", zegt projectmanager van het fonds Esther Beltman. Volgens Beltman besteden tweeduizend KPN-medewerkers (10 procent) een werkdag per jaar aan een van de projecten. "En het aantal mensen dat zich aanmeldt groeit."

Voor het project SociaalopStap gaan vrijwilligers dit jaar langs vijftien scholen om 450 jongeren te helpen om te gaan met de website, de gratis smartphone en de applicatie. KPN-medewerkster Patricia Bruisten zegt dat het haar een goed gevoel geeft op deze manier te helpen. "Het is voor ons een kleine moeite en deze kinderen hebben er profijt van. Waarom zou je het dan niet doen?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden