Apothekers/ Strijd om beste medicijn tegen hoge pilprijzen

AMSTERDAM - De maagzuurremmer Losec en cholesterolverlager Zocor scoren hoog in de toptien van meest geslikte medicijnen. Binnenkort loopt het patent recht van deze en enkele andere kaskrakers af. Een nieuw blok op het vuur van de discussie over de hoge winsten die de apothekers met de verkoop van kopiemedicijnen maken.

Het ligt voor de hand dat patentvrije medicijnen een stuk goedkoper kunnen zijn. De investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn terugverdiend en concurrenten kunnen vrij eenvoudig een kopie-medicijn maken. Dit voorjaar schatten onderzoekers van de Erasmus Universiteit nog dat de prijs van patentvrije medicijnen zeker 50 procent onder de prijs van merkmedicijnen zou kunnen liggen. In de praktijk zijn ze echter slechts vier procent goedkoper; oftewel: ze zijn 46 procent duurder dan nodig.

De fabrikanten spenderen een groot deel van de overwinsten aan kortingen en bonussen voor apothekers, opdat die hun middel in het assortiment opnemen. Deze kortingen worden door de apothekers echter niet verrekend in de declaraties die zij bij de zorgverzekeraars indienen. Naar schatting strijken de apothekers jaarlijks een half miljard euro aan kortingen en bonussen op.

Om de winsten van de apothekers af te romen, heeft minister Borst van volksgezondheid in 1999 de zogenaamde 'terug klauwregeling' ingesteld. Sindsdien moeten de apothekers over alle verkochte medicijnen 6,82 procent inleveren. Dit levert de schatkist jaarlijks 180 miljoen euro op. De maatregel heeft een averechts effect, stelt gezond heidseconoom Werner Brouwer van de Erasmus Universiteit. ,,De verkeerde prikkels worden in stand gehouden. Om die terugklauw te compenseren, zijn de apothekers juist weer extra kortingen bij de fabrikanten gaan bedingen.''

Met de komst van een flink aantal nieuwe patentvrije medicijnen in zicht, zijn de verzekeraars nu een offensief begonnen. Zij broeden op een plan om zelf patentvrije medicijnen te fabriceren. Bovendien maakten de verzekeraars CZ, VGZ en Univé maandag bekend dat zij een aanbestedingsprocedure openen waarbij Europese fabrikanten hun offertes voor het namaken van Losec en Zocor kunnen indienen. Met die prijslijsten in de hand willen de verzekeraars de apothekers aanspreken op hun declaratiegedrag.

Een dag later kwamen de apothekers met een eigen voorstel om de hoge medicijnkosten terug te dringen. In ruil voor het afschaffen van de terugklauwregeling mogen de maximumprijzen van de patentvrije medicijnen wat hen betreft met 25 tot 30 procent omlaag.

Een 'gratuit' gebaar, vinden de zorgverzekeraars. Het afschaffen van de terugklauwregeling zou de apothekers meer opleveren dan het verlagen van de prijzen hen kost. Bovendien blijven de gehate kortingen en bonussen zo onaangetast.

Apothekersvoorman Martin Favié is het niet eens met die kritiek. ,,Juist doordat er volgend jaar veel middelen patentvrij worden, zou dit plan zeker 100 miljoen extra kunnen besparen. Ook als de terugklauwregeling verdwijnt. De cholesterolverlager Zocor alleen al is verantwoordelijk voor 10 procent van de totale kosten van geneesmiddelen.''

Dat de kortingen en bonussen in stand blijven, ziet Favié niet als een probleem. ,,Dat is onderdeel van ons inkomen. Van de tarieven (6 euro per behandeld recept, red.) alleen kun je de apotheek niet draaiende houden.''

Minister Bomhoff van volksgezondheid heeft zich nog niet in de discussie gemengd. De nieuwe minister studeert nog op het geneesmiddelendossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden