'Aparte straf nodig voor klant van prostituee die gedwongen werkt'

Rapporteur mensenhandel noemt huidige strafbepaling 'dode letter', minister ziet noodzaak van aanpassing niet

Er moet een apart wetsartikel komen dat klanten strafbaar stelt als ze gebruik maken van een prostituee die gedwongen aan het werk is. Dat stelt Corinne Dettmeijer, Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM), in een nieuw rapport. Ook vraagt ze met klem om snelle invoering van een uniform landelijk prostitutiebeleid en moet er veel meer aandacht komen voor mensenhandel buiten de prostitutie.

Dettmeijer vindt dat een klant die redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat er sprake is van mensenhandel en toch gebruikt maakt van de diensten van een prostituee bestraft moet worden. Minister Opstelten van justitie ziet echter niets in een apart wetsartikel, omdat het huidige artikel over mensenhandel (273f van het Wetboek van strafrecht) al voldoende mogelijkheden zou bieden. Ook zou moeilijk te bewijzen zijn dat klanten opzettelijk van slachtoffers van mensenhandel gebruik maken.

Maar volgens rapporteur Dettmeijer is dat artikel nu in de praktijk een dode letter, terwijl klanten soms hadden moeten weten dat prostituees slachtoffer kunnen zijn van mensenhandel. Zo melden klanten af en toe op fora dat prostituees blauwe plekken hebben of duidelijk met tegenzin werken. Overigens is het gebruik van diensten van een minderjarige prostituee al apart strafbaar, terwijl het voor klanten soms moeilijk is vast te stellen of een prostituee onder de achttien is.

De NRM wil dat er snel een nieuwe wet komt die de prostitutiebranche landelijk uniform regelt, omdat uitbuiters nu gebruik kunnen maken van verschillen in beleid tussen gemeenten. De wet kwam niet door de Eerste Kamer omdat senatoren zich om privacy-redenen verzetten tegen een centraal onderdeel daarvan: registratie van prostituees. Dettmeijer is voor registratie, omdat daardoor contact kan worden gelegd met sekswerkers en signalen van mensenhandel kunnen worden opgevangen, maar vindt dat nu ten minste andere onderdelen van de wet (minimumleeftijd van prostituees naar 21 jaar, geen seksbedrijf meer toegestaan zonder vergunning) moeten worden ingevoerd. Sommige gemeenten zijn vanwege het uitblijven van de nieuwe prostitutiewet zelf de regels al aan het aanscherpen.

Volgens Dettmeijer is er verder veel te weinig aandacht voor 'overige uitbuiting' - zoals gedwongen bedelarij, diefstal of drugshandel en uitbuiting in de landbouw. Zo is in 2012 maar één proces afgerond voor mensenhandel buiten de prostitutie en blijven afgeronde opsporingsonderzoeken op de plank liggen. Volgens haar wordt ten onrechte gedacht dat uitbuiting buiten de prostitutie minder erg is.

De rapporteur is verontrust dat zorginstellingen in veel regio's niet meer bij overleg over mensenhandel betrokken zijn. Bescherming van slachtoffers en de opsporing en vervolging van mensenhandel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, aldus Dettmeijer, en instellingen als jeugdzorg en GGZ kunnen veel signalen van mensenhandel opvangen. Er moet bovendien een zogenaamd 'verwijsmechanisme' komen, een soort spoorboekje voor slachtofferbescherming, waarin precies staat welke instanties welke taak hebben bij de omgang met slachtoffers mensenhandel.

Aantal mensenhandelzaken stijgt nog steeds
Het negende rapport van Nationaal Rapporteur Mensenhandel maakt duidelijk dat er nog geen enkele indicatie is dat de mensenhandel in Nederland afneemt. Voor het derde jaar op rij steeg het aantal zaken dat het Openbaar Ministerie aanbracht: van 141 in 2009 naar 301 in 2012. In totaal zijn vorig jaar 109 mensen voor het delict veroordeeld, met in sommige zaken straffen tot negen jaar.

Eerder was al bekend geworden dat het aantal geregistreerde mogelijke slachtoffers in 2012 is gestegen, met bijna 40 procent naar 1711. Veertig procent van de Nederlandse slachtoffers is minderjarig.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden