AOW-korting voor ouderen die bij hun kind inwonen is van de baan

Demissionair minister van Financien Jeroen Dijsselbloem geeft op zijn ministerie een toelichting op de Voorjaarsnota. Beeld ANP

De vlag kan uit bij AOW’ers die bij hun kind inwonen: de korting die zij dreigden te krijgen op hun ouderdomspensioen is van de baan. Na bijna vijf jaar strijd heeft het kabinet in de staart van zijn regeerperiode een streep gezet door deze omstreden afspraak uit het regeerakkoord. 

Dat blijkt uit de Voorjaarsnota die minister Jeroen Dijsselbloem (PvdA, financiën) vandaag heeft gepresenteerd.

Daarmee komt een einde aan de slepende discussie over de zogenoemde kostendelersnorm. Dat verbod op het ongeremd stapelen van inkomens en uitkeringen kwam in 2012 uit de koker van regeringspartijen VVD en PvdA, die midden in de economische crisis miljarden moesten bezuinigen. De hoogte van de bijstands- of AOW-uitkering zou voortaan afhankelijk zijn van het aantal 21-plussers binnen het huishouden. Hoe meer volwassenen, hoe lager de uitkering.

“Mensen die leven onder één dak hebben minder kosten”, zei PvdA-staatssecretaris Jetta Klijnsma in 2013 bij de bekendmaking van de plannen. “Dat betekent dat zij ook met een lagere uitkering toekunnen.” Het grotere doel staat in het regeerakkoord omschreven: ‘Dit voorkomt dat binnen een huishouden sprake kan zijn van stapeling van uitkeringen, waardoor de inkomsten hoger zijn dan bij de buurman of buurvrouw die aan het werk is.’

Kritiek

Aanvankelijk voorzag het kabinet geen enkele vertraging bij de invoering van het plan. Klijnsma dacht het wetsvoorstel binnen een jaar door beide Kamers te kunnen loodsen, waarna de uitkeringskorting vanaf medio 2014 een feit zou zijn en het kabinet jaarlijks 150 tot 250 miljoen euro zou besparen. Daarbij rekende ze buiten de kritiek van maatschappelijke organisaties, oppositiepartijen en haar eigen PvdA.

Die kritiek zat hem onder meer in de breedte van de maatregel: niet alleen bijstandsgerechtigden die met volwassenen samenwonen zouden er door geraakt worden, ook AOW’ers die inwonen bij een zoon of dochter. Zij zouden voortaan nog maar vijftig procent van het minimumloon krijgen in plaats van een volledige AOW, oftewel zeventig procent van het minimumloon. Voor samenwonende partners met elk AOW gold al dat zij beiden recht hebben om vijftig procent van het laagste wettelijke loon.

Het schoot bij veel partijen in het verkeerde keelgat dat ouderen die hun leven lang premies hebben afgedragen voor hun ouderdomspensioen, de dupe dreigden te worden van de bezuinigingsplannen van VVD en PvdA. Terwijl het kabinet een participatiesamenleving bepleit met meer zorg voor elkaar, introduceert het tegelijkertijd een ‘mantelzorgboete’, klaagde het CDA vanuit de oppositiebankjes. Die term bleef de afgelopen jaren kleven aan het debat.

Onder druk van alle kritiek schoof Klijnsma de introductie van de kostendelersnorm voor AOW’ers eerst door naar 2018, daarna naar 2019. Ze zei eerst meer onderzoek naar de effecten te willen doen. Voor bijstandsgerechtigden ging de norm vanaf half 2015 wel gelden, ondanks tegenstand van onder meer het Amsterdamse stadsbestuur dat in schrijnende gevallen zelf geld besloot bij te leggen.

Opgelucht

Met het einde van de regeerperiode in zicht heeft het demissionaire kabinet nu ruimte in de begroting gevonden om de korting voor AOW’ers definitief te schrappen. “Er is gewoon te weinig steun voor, in beide Kamers”, aldus minister Dijsselbloem. “Voor het einde van een kabinetsperiode moet je zaken netjes achterlaten. Ik ben blij dat we er nu een streep doorzetten.” Ook Klijnsma toont zich na vijf jaar discussie opgelucht. “Ik ben heel blij dat van uitstel nu afstel komt.”

Daarmee heeft de PvdA zich op de valreep bevrijd uit een netelig politiek dossier, maar voor ouderenbond Anbo is de discussie nog niet voorbij. De bond roept het volgende kabinet op geen enkele vorm van samenwonen die voortkomt uit een zorgvraag, te ‘straffen’ met een lagere AOW. Nu vallen twee zussen op leeftijd die gaan samenwonen buiten de boot omdat ze een huishouden delen. “Oneerlijk”, vindt bestuurder Liane den Haan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden