Antwerpen aarzelt over Lange Wapper

Antwerpen houdt morgen een referendum over het sluiten van de ringweg. Het plan, met een opvallend viaduct erin, stuit op verzet.

Misschien is de naam gewoon niet goed gekozen: Lange Wapper is een kwelgeest uit de Antwerpse volksverhalen. Hij plaagt mensen door zichzelf eerst klein te maken en dan weer zo groot dat hij boven de huizen uitsteekt. Dat laatste geldt ook voor het viaduct dat zijn naam moet dragen.

Het meest opvallende onderdeel van de Oosterweelverbinding, een ambitieus plan om de ring van Antwerpen te sluiten, is de Lange Wapper: een 1200 meter lang viaduct dat op enkele tientallen meters hoogte boven de dokken van Antwerpen slingert. De Antwerpenaren mogen morgen in een referendum stemmen voor of tegen de nieuwe verbinding, die volgens recente ramingen circa 2,5 miljard euro gaat kosten.

Het viaduct bestaat uit een dubbeldeksweg die met kabels aan torens van 150 meter hoog hangt. Dat is hoger dan de kathedraal van Antwerpen, en dat doet pijn bij veel Antwerpenaren die fier zijn op hun oude stad. De tegenstanders zien meer nadelen aan het plan: stadsdelen als Deurne en Merksem zouden vrijwel afgesloten worden van het centrum.

Dichtbij het Sportpaleis, ongeveer op het punt waar automobilisten uit Nederland bij Antwerpen aankomen, moet de nieuwe verbinding aansluiten op de ring. Daar dreigt de weg – achttien rijbanen – breed en onoverzichtelijk te worden.

Tegenstanders van de Lange Wapper vrezen verder voor een toename van het fijnstof in de lucht. De voorstanders stellen juist dat de luchtkwaliteit verbetert als het verkeer wat meer doorrijdt.

Over een ding is iedereen het wel eens: er moet iets gebeuren aan de verkeersopstoppingen op de Antwerpse ring. Dagelijks rijdt een kwart miljoen auto’s en vrachtwagens rond de stad, als ze al rijden. Want in de filemeldingen scoort Antwerpen hoog.

De Antwerpse ring is niet eens rond en dat is nou net het probleem. Al het verkeer moet zuidelijk langs de stad, want aan de noordkant is er geen snelweg. Gevolg: al het vrachtverkeer van Frankrijk naar Rotterdam en van de havenbedrijven op de linkeroever van de Schelde naar Duitsland perst zich door de Kennedytunnel.

Toen jaren geleden het plan werd gemaakt om de ring aan de noordkant te dichten, met een tunnel onder de Schelde en een viaduct ten noorden van het centrum, waren bijna alle politieke partijen enthousiast.

Maar onlangs heeft de populaire Janssens, van de socialistische SPa, een draai gemaakt en nu voert hij campagne tegen de Lange Wapper. De groenen maakten die draai al eerder. Het extreemrechtse Vlaams Belang was van het begin tegenstander. Alleen de christen-democraten en liberalen staan nog voluit achter de Oosterweelverbinding.

De Vlaams-nationalistische N-VA neemt een aparte positie in. De partij was eerst kritisch maar steunt nu de Lange Wapper. „Dit gaat om het oplossen van het mobiliteitsprobleem van Antwerpen, Vlaanderen en zelfs een heel stuk van Europa”, zei N-VA-voorman Bart De Wever onlangs op de VRT-televisie.

De ’nee’-stemming aan de linkerkant is mede te danken aan de actiegroepen Ademloos en Straten Generaal, die zich al jaren verzetten tegen de plannen. Ze stelden alternatieven voor, mobiliseerden de bevolking en haalden vorig jaar ruim 40.000 stemmen op voor een referendum.

De Antwerpenaren mogen morgen alleen ’ja’ of ’nee’ zeggen tegen het officiële tracé van ontwikkelingsgroep BAM. Ze mogen niet kiezen uit alternatieven, die er wel zijn. Het bekendste is dat van ontwerpbureau Arup/Sum: een lange tunnel onder de Schelde en de dokken door. Maar dat alternatieve tracé is niet zo grondig onderzocht als de Lange Wapper. Er zijn twijfels over de veiligheid van de tunnel die onder petrochemische bedrijven doorloopt.

Het referendum is niet bindend, maar de politiek kan de uitslag niet negeren. Janssens heeft al gezegd dat Antwerpen en de Vlaamse regering, die de definitieve beslissing neemt, een ’duidelijk nee’ of een ’duidelijk ja’ moeten volgen. Maar volgens de peilingen spant het erom, en zo kan de Lange Wapper nog voor grote politieke problemen zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden