Antroposofen sluiten voorlopig de gelederen

AMSTERDAM - Het bestuur van de Antroposofische Vereniging in Nederland (Avin) kan gerust zijn. Voorlopig is het verlost van de racisme-affaire. De algemene ledenvergadering besloot zaterdag in Driebergen om het vorig jaar verschenen eindrapport 'Antroposofie en het vraagstuk van de rassen' volmondig te aanvaarden als een uitgave van de vereniging.

Een motie van twaalf verontrusten die het oneens zijn met de conclusie van het eindrapport werd op de jaarvergadering niet inhoudelijk behandeld. Hun dringende verzoek om een vervolgstudie haalde het evenmin. De overgrote meerderheid van de aanwezige Avin-leden (85 procent) bleek zich in het rapport te kunnen vinden.

De kwestie of grondlegger Rudolf Steiner (1861-1925) eigenlijk een racist was, achtervolgt de antroposofen al jaren. Om aan alle nare publiciteit een einde te maken installeerde de Avin de commissie-Van Baarda. Die mocht Steiners 89000 pagina's tellende Gesamtausgabe navlooien op racistische uitlatingen. Conclusie van het eindrapport: de man propageerde géén rassenleer, maar deed wel zestien, thans als ,,ernstig discriminerend'' ervaren uitspraken.

Voor rechtzinnige antroposofen is die vaststelling onaanvaardbaar. R.J. Kelder, initiatiefnemer van de motie, vindt dat het eindrapport de eer en goede naam van Rudolf Steiner in gevaar heeft gebracht. Dat hij ernstig discriminerende uitspraken zou hebben gedaan is volgens hem een belediging voor elke rechtgeaarde antroposoof en een krenking van het antroposoof-zijn.

R. Dunselman, voorzitter van de Avin, vindt dat het iedere antroposoof vrij staat om zich een eigen oordeel te vormen over het eindrapport. ,,Het feit dat het een uitgave van de vereniging is, betekent niet dat dit dé opvatting van de leden verwoordt. Antroposofie is geen leer of religie die dwingend voorschrijft hoe je moet denken.''

Of de onrust in antroposofenland nu werkelijk voorbij is, blijft de vraag. Op 17 maart probeerde een groep andere antroposofen, even ontevreden met het eindrapport, in Den Haag te komen tot de oprichting van een Antroposofische Federatie, als alternatief voor de Avin. Veel van deze voornamelijk jonge fundi's willen geen lid (meer) zijn van de officiële vereniging. In hun ogen houdt het huidige bestuur uitverkoop van het antroposofische gedachtegoed.

Hun poging tot federatievorming liep door intern gekrakeel vooralsnog uit op een mislukking. Maar de initiatiefnemers kregen naar eigen zeggen zoveel steunbetuigingen dat ze hun streven nog zeker niet hebben opgegeven.

Weer anderen proberen realo's en fundi's met elkaar te verzoenen. Antroposoof dr. H.. Verbrugh, arts en filosoof aan de Erasmus Universiteit en medewerker van het verenigingsorgaan 'Motief', roept zijn geestverwanten dringend op te stoppen met ruziën over al dan niet racistische uitspraken. De discussie moet naar een hoger plan getild, vindt hij. Het mensbeeld van Rudolf Steiner zou juist een grote rol kunnen spelen in het ,,transculturele debat''.

Verbrugh: ,,De reïncarnatiegedachte wekt je op om je te realiseren dat je in een vorige incarnatie een heel ander soort mens was. Een arme in een Afrikaans land, of een dakloze zwerver. Dat is een oefening tegen racisme en discriminatie.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden