Antisemitisme-rapport toch openbaar

Joden en moslims lopen van de synagoge bij het Jonas Daniël Meijerplein naar de moskee Al Kabir op de Weesperzijde in Amsterdam en leggen op beide plekken bloemen neer. Foto van februari 2015.Beeld ANP

Jongeren denken in het algemeen redelijk positief over Joden in Nederland. Positiever dan over veel andere groepen, zoals moslims, Antillianen en Surinamers. Dat is de geruststellende mededeling waarmee het rapport 'Antisemitisme onder jongeren in Nederland' opent, dat minister Asscher van sociale zaken vandaag tegen zijn zin toch openbaar maakte.

Tegen zijn zin, want het rapport bevat ook een politiek explosievere vaststelling: namelijk dat antisemitisme veel vaker voorkomt bij moslimjongeren dan bij anderen. Twaalf procent van hen denkt 'niet zo positief' over Joden in Nederland, terwijl slechts twee procent van de niet-gelovige en christelijke jongeren er zo over denkt.

Twaalf procent van de moslims denkt 'niet zo positief' over Joden. Ruim 45 procent van de christenen denkt 'niet zo positief' over MarokkanenBeeld Anne Frank Stichting / Verwey-Jonker Instituut

Asscher had eigenlijk nader onderzoek willen laten doen naar de conclusies, omdat uit het onderzoek bleek dat er wat onduidelijkheid bestond over de definities van antisemitisme en antizionisme, en de vraag of het één automatisch het ander inhoudt. De twee organisaties die het onderzoek uitvoerden, de Anne Frank Stichting en het Verwey-Jonker Instituut, waren dat met hem eens. Maar nadat delen van het rapport via De Telegraaf uitlekten, besloot Asscher het rapport toch openbaar te maken. "Ik wil niet dat het gevoel ontstaat dat ik het rapport niet openbaar maak vanwege de inhoud."

Israël en Gaza
Uit het rapport komt naar voren dat de antisemitische gevoelens bij moslimjongeren niet te herleiden zijn op "factoren zoals lage sociaaleconomische status, opvoedingsproblematiek en persoonlijke problemen." Religie heeft wel enige invloed, maar geen eenduidige. Moslimjongeren die zichzelf als duidelijk religieus zien hebben een iets grotere kans om een negatief beeld van Joden te hebben dan hun seculiere leeftijdsgenoten. Maar hoe vaak ze naar de moskee gingen en of ze al dan niet Koranlessen volgden, speelt dan weer niet mee.

De belangrijkste factor in een negatief beeld van Joden lijkt daarmee het conflict tussen Israël en de Palestijnen te zijn. Dat blijkt ook wel uit de statistieken. Waar 'slechts' 12 procent van de moslimjongeren 'niet zo positief' denkt over Joden in Nederland, stijgt dat percentage snel als gevraagd wordt naar Joden in Israël, de staat Israël en 'Zionisten'. Ook ongelovige en christelijke jongeren hebben een negatiever beeld van Joden in Israël en de staat Israël, maar het verschil is een stuk kleiner.

Geslacht en leeftijd
Het onderzoek splitst de anti-Joodse gevoelens nog verder uit. Bij moslimjongeren blijkt het bijvoorbeeld van belang te zijn of de ondervraagde mannelijk of vrouwelijk is. Van de jongens denkt 17 procent 'niet zo positief' over Joden in Nederland - een aanmerkelijk verschil met de 6 procent van de meisjes die daar een probleem mee heeft. Als het gaat om de negatieve waardering van de staat Israël zijn de verschillen overigens minder uitgesproken.

Ook leeftijd is van belang. De negatieve gevoelens over Joden in Nederland zijn het sterkst bij de 15- tot 17-jarigen. De 21- tot 23-jarigen zijn een stuk milder.

Beeld Verwey-Jonker Instituut / Anne Frank Stichting
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden