Antirokenbeleid ondermijnd

De internationale tabaksindustrie heeft sinds de jaren tachtig stelselmatig geprobeerd het antirokenbeleid van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) te ondermijnen. 'Big Tobacco' zag de WHO als de belangrijkste vijand, omdat de organisatie grote invloed heeft op het volksgezondheidsbeleid van lidstaten.

door Joop Bouma

Dit blijkt uit een onderzoek dat het WHO-hoofdkwartier gisteren in Genève publiceerde. De sigarettenindustrie schuwde geen middel om de WHO tot een gematigder koers te brengen. Onder meer zijn verhulde pogingen gedaan om via druk op andere VN-organisaties de WHO te beïnvloeden. Vooral marktleider Philip Morris en British American Tobacco staken miljoenen dollars in een georganiseerde campagne tegen pogingen van de VN-instituten om wereldwijd het tabaksgebruik terug te dringen. Epidemiologen becijferen dat het wereldsterftecijfer door tabak zal stijgen van vier miljoen per jaar in 1998 tot tien miljoen in 2030. Zeventig procent van de doden zullen in ontwikkelingslanden vallen.

De WHO-onderzoekscommissie concludeert dat de activiteiten van de tabaksindustrie het tabaksontmoedigingbeleid in tal van landen heeft vertraagd. ,,Het is aannemelijk dat, gezien de omvang van de tegenwerking, de inmenging van de tabaksfabrikanten aantoonbare schade heeft veroorzaakt'', zegt de voorzitter van de commissie, de Zwitserse minister van volksgezondheid Thomas Zeltner. De WHO roept lidstaten op eigen onderzoeken te doen naar pogingen van de tabaksindustrie het nationale tabaksbeleid tegen te werken. Het WHO-onderzoek is gebaseerd op de miljoenen interne bedrijfsdocumenten die de tabaksindustrie op last van Amerikaanse rechters openbaar moest maken.

In het WHO-onderzoek wordt ook de handelwijze van een Nederlandse WHO-functionaris besproken, die in 1995 een nog ongepubliceerd rapport over passief roken toespeelde aan de pr-manager van Philip Morris Nederland. Deze stuurde het rapport direct door naar het hoofdkantoor in New York. Derek Yach, directeur van het tabaksprogramma van de WHO, noemde de handelwijze van de Nederlander vorig jaar in Trouw 'flagrant in strijd met de missie van onze organisatie'.

De onderzoekscommissie doet in het rapport aanbevelingen om de integriteit van het WHO-beleid beter te beschermen. Philip Morris geeft toe artsen te hebben betaald om besloten bijeenkomsten van de WHO te bezoeken, maar ontkent andere beschuldigingen. ,,Een handjevol bedrijfsdocumenten die vele decennia oud zijn, zijn niet maatgevend voor de manier waarop we de WHO vandaag zouden benaderen'', zei vice-president Davies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden