Opinie

Anti-rook­goeroe Hugo Hairwassers belooft te veel

Een miljoen rokers probeert jaarlijks te stoppen.Beeld ANP XTRA

Rokende journalisten die schrijven over hun poging te stoppen, moeten kritisch blijven, zegt Frits van Dam. Hij is secretaris van de Stichting Rookpreventie Jeugd, hoofdredacteur van TabakNee en bestuurslid van de ­Vereniging tegen de Kwakzalverij.

Roken is een ernstige verslaving, 3,5 miljoen Nederlanders lijden eraan. Een miljoen rokers proberen elk jaar te stoppen. Rookverslaving is therapieresistent, van de rokers die op eigen houtje proberen te stoppen, slaagt maar tien procent, met hulp is dat ongeveer het dubbele. Negentig procent van de rookverslaafden wil stoppen vanwege zorgen om de gezondheid. Terecht, gemiddeld leven rokers zo’n zeven jaar korter.

Die therapieresistentie biedt veel ruimte voor charlatans en kwakzalvers die een quick fix beloven. Acupunctuur, hypnose, lasertherapie, Allen Carr, ze zijn alle in de mode geweest, maar brachten niet wat ze beloofden. En nu is er sinds enige tijd een nieuwe ster aan het firmament, Hugo Hairwassers met zijn bedrijf ‘Ik stop er mee’. Het bedrijf trekt twintigduizend klanten per jaar. Veel bedrijven huren de stichting in voor een cursus in ‘huis’. De bedrijfscursussen lopen als een trein.

Verbaal geweld

De cursus, aangeprezen met ‘het hoogste stoppercentage van Nederland (81 procent)’, is een zaalhappening met veel verbaal geweld. Cursusleider en ­eigenaar Hugo Hairwassers, van origine bestuurskundige, bespeelt de zaal vier uur achtereen. Het lijkt op een cabaretvoorstelling, laten toehoorders weten. Er zijn drie korte pauzes. Rokers kunnen dan naar buiten voor hun ‘laatste’ sigaret. Op het podium staat een bord met de tekst: ‘Na een cursus van vier uur NOOIT meer zin in een sigaret’. Helderder is het vermeende succes niet te omschrijven.

Kritiekloze journalistiek

Trouw en de Volkskrant wijdden een ­hele pagina aan zijn methode en slikten zijn 81 procent-claim voor zoete koek. Het enige bewijs dat Hairwassers ­aanvoert, is een slecht uitgevoerd ­onderzoekje van twee Groningse studenten. Uit de onderzoeksliteratuur blijkt dat een slaagpercentage van

20 procent met moeite wordt gehaald. Journalistieke fact checkers zouden hun licht eens moeten laten schijnen over de getallen van Hairwassers. Hoewel de uitkomst eigenlijk al bij voorbaat vaststaat: ‘onwaar’.

Journalisten – zeker als ze schrijven over interventies voor ernstige aandoeningen zoals rookverslaving – hebben de plicht om hun onderwerp van alle kanten te belichten en kritische vragen te stellen. Hairwassers ontsprong echter die journalistieke dans, het leek wel of zij hun kritische zin verloren hadden. Wat is hier aan de hand? De journalisten van de Volkskrant en Trouw beschrijven hun eigen worsteling met de sigaret en hoe ze hoopten dat de cursus van Hairwassers ze soelaas zou bieden om van hun verslaving af te komen. Niet bepaald een gezonde journalistieke invalshoek om objectief een stukje te tikken. Rokende journalisten vergeten blijkbaar dat ze er als journalist zitten en niet als verslaafde patiënt.

Verlosser

Ze keken tegen Hairwassers op als een gelovige naar zijn verlosser. Aan je verlosser stel je nu eenmaal geen kritische vragen. Vele duizenden rokers zijn ­ongetwijfeld door de jubelende reportages op het verkeerde been gezet.

Ze kregen te horen dat stoppen met roken een fluitje van een cent is, vier uur is genoeg en bij vier op de vijf mensen helpt het. Valse hoop heet zo iets.

“Ik moet mensen van het roken ­afhelpen, ik heb niks met onderzoek”, vindt Hairwassers. Hij voldoet daarmee aan de omschrijving van een kwakzalver: hij propageert een methode die niet getoetst is en die hij met valse claims onder het publiek verspreidt. Hij heeft jaarlijks ongeveer 20.000 cursisten die hem ieder 100 euro betalen. Cursusomzet: twee miljoen euro per jaar. De free publicity van de afgelopen weken heeft hem ongetwijfeld duizenden extra klanten opgeleverd.

Hij heeft inmiddels een lange wachtlijst.

Lees hier het bewuste artikel: 'Nooit meer die nicotine in mijn lijf'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden