Anti-islamnetwerken sterker sinds 'Utoya'

Anders Breivik dinsdag tijdens de rechtszaak over de door hem gepleegde aanslagen in en rond Oslo. Beeld AFP

Anti-jihadnetwerken en extreemrechtse groepen organiseren zich steeds beter. Sinds de aanslagen van Anders Breivik in Noorwegen zijn de netwerken in Europa en de Verenigde Staten beter gaan samenwerken.

Dat stelt de Britse anti-racisme-organisatie Hope Not Hate in een deze week uitgebracht rapport. In Amerika en Europese landen zouden in totaal momenteel 190 groepen islamofobie verspreiden. Een aantal daarvan werkt sinds drie maanden onder een soort internationale koepel, Stop Islamization of Nations (SION).

Volgens Hope Not Hate lopen de karakters van de organisaties uiteen. Een deel laat zich vergelijken met 'traditioneel' extreemrechts en combineert nationalisme met militant vertoon, anderen profileren zich met name op internet. In ons land zijn de PVV en de extreemrechtse Nederlandse Volks-Unie naar verluidt belangrijke spelers.

Ook evangelicalen
Saillant is dat de groepen sinds kort ook contact hebben met Amerikaanse neo-conservatieven en evangelicale christenen. Ook Pamela Geller, de Amerikaanse bondgenote van Geert Wilders, zou een verbindende factor zijn.

Op beide continenten zou 'anti-jihadisme' het van traditioneel extreemrechts hebben gewonnen. Overigens werden de groepen bij een internationale demonstratie vorige maand in Denemarken (door sommige deelnemers vooraf een mijlpaal genoemd) min of meer overstemd door anti-fascistische betogers.

Waardering
Overigens is de waardering die de groepen voor elkaar hebben niet altijd wederzijds. Toen de extreemrechtse English Defence League in 2010 steun betoogde aan het gedachtengoed van Geert Wilders, benadrukte de PVV-leider benadrukte niets met de groep te maken te hebben.

Extremist Anders Breivik, die afgelopen zomer een bloedbad aanrichtte op het Noorse eiland Utøya, had naar eigen zeggen contact met leiders en leden van de League. Leidsman Lennon ontkent dat zijn organisatie formele banden met Breivik onderhield.

Niet impopulair
Trouw-redacteur Eildert Mulder, die het manifest van Breivik ontleedde, publiceerde vorige maand een boek over het gedachtegoed van extreme islamofoben. Volgens hem appelleert Breivik aan ideeën die bepaald niet impopulair zijn.

Hij zou zich slechts onderscheiden doordat hij de daad bij het woord voegde. Breivik las dinsdag tijdens een zitting een 13-pagina's tellend document voor waarin hij zijn aanslag een reactie op 'het gevaar van de islamisering' noemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden