Opinie

Anti-islamfilm wakkert het geweld slechts aan

Een protest tegen de anti-islamfilm in Karachi, Pakistan. Beeld AFP
Een protest tegen de anti-islamfilm in Karachi, Pakistan.Beeld AFP

De provocatieve film 'Innocence of Muslims' houdt de gemoederen in de islamitische wereld al bijna een week bezig. De film ontlokte woedende reacties van (radicale) moslims wereldwijd nadat er twee weken geleden een Egyptisch-Arabischtalige versie op YouTube verscheen. Bij aanvallen op Amerikaanse ambassades vielen tientallen doden.

Monique Samuel en politicoloog en schrijfster

In Egypte lieten de veiligheidstroepen de demonstranten urenlang de ambassade bestormen. Dit roept vragen op. Ook omdat de Moslimbroederschap tegenstrijdige berichten via Twitter verzond. Enerzijds werd er vanuit het Engelse account van Ikhwanweb (de officiële sitenaam van de Moslimbroederschap) het 'betrokken' bericht naar de Amerikaanse ambassade getwitterd: "@khairatAlshater: We r relieved none of @USEmbassyCairo staff were harmed & hope US-Eg relations will sustain turbulence of Tuesday's events". Anderzijds werd vanuit het Arabische Twitteraccount een Arabisch artikel geretweet waarin 'het oprijzen van het Egyptische volk ter verdediging van de profeet' werd geprezen. De Amerikaanse ambassade reageerde woedend terug: "@ikhwanweb Thanks. By the way, have you checked out your own Arabic feeds? I hope you know we read those too".

In de media gaat er veel aandacht uit naar de demonstranten die het stereotype van woedende baardmannen lijken te bevestigen. Door hun ongeremde agressie lijken zij het beeld dat de film van moslims wordt geschetst te onderstrepen - iets wat de maker en financiers van de film goed uitkomt. Zo voelen ze zich gesterkt in hun opvatting dat moslims 'achterlijke' barbaren zijn die vrouwen mishandelen, christenen doden en alles kort en klein slaan.

Koptische apotheker
Vorige week vrijdag besloot ik de film zelf te kijken. Onmiddellijk viel mij de setting op. Zowel de namen als de omgeving zijn zeer Egyptisch (volgens de laatste berichten is de film gemaakt door een Egyptische Koptische christen in Amerika). Ook de vertaling naar het Egyptisch-Arabisch geeft te denken. De scène van een christelijke (lees: Koptische) apotheker wiens winkel kort en klein wordt geslagen door een bende salafisten terwijl de veiligheidsdienst werkloos toekijkt is helaas een typisch Egyptisch scenario. Ik ken verschillende Koptische winkeliers die nagenoeg hetzelfde overkwam.

Maar verder is de film een bizarre uitvergroting van de werkelijkheid. Lelijk gefilmd en slecht geacteerd, is hij daarbij inderdaad een belediging voor veel moslims. Het afbeelden van de profeet is voor moslims een gruweldaad, evenals de suggestie van pedofilie of het bekritiseren van de Koran.

Religieuze fanatici
Geweld tegen minderheden in naam van de islam is wél een serieus probleem. Zoals nu ook weer blijkt tijdens de rellen - die overigens door terreurorganisaties en veiligheidsdiensten lijken geïnitieerd. Maar vorm en inhoud van deze film maken het probleem van religieuze intolerantie niet bespreekbaar, we wakkeren het geweld slechts aan.

Niet voor het eerst verbijt ik mij over het blinde activisme van Kopten (en andere religieuze minderheden) die vanuit de VS en Canada bijna net zo'n sterke boodschap van haat verkondigen als de religieuze fanatici die zij bestrijden. Zij praten óver, niet mét, en zoeken geen enkele toenadering tot de moslims die zij bestrijden. Ondertussen bemoeilijken zij de positie van hun geloofsgenoten in een land als Egypte, die nu nog vreedzaam samenleven met hun islamitische volksgenoten, die overigens in niets lijken op het beeld dat in de film van hen wordt geschetst.

Monique Samuel schreef 'Mozaïek van de revolutie - een kijkje achter de voordeur van mijn nieuwe Midden-Oosten', uitgeverij De Geus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden